Hepatotoksyczne działanie leków jest przyczyną ponad połowy przypadków ostrej niewydolności komórki wątrobowej. Objawy mogą występować zarówno w krótkim okresie po podaniu leku, jak również z kilkumiesięcznym opóźnieniem. Pragnę zwrócić uwagę na ostre uszkodzenie wątrobowokomórkowe, wywołane przez paracetamol. Ten niezwykle popularny lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy wywołuje groźne zatrucia w przypadku przyjęcia 7,5-15 g (dawka 15-30 g bywa śmiertelna). Początkowo występować mogą jedynie nudności i wymioty, ustępujące po 24 godzinach. Jeśli objawy te utrzymują się dłużej niż dobę i pojawia się tkliwość w okolicy wątroby, zwykle zapowiada to martwicę narządu. Ponadto obserwuje się: żółtaczkę, wzrost stężenia bilirubiny i aktywności aminotransferaz w surowicy, hipoglikemię, kwasicę metaboliczną, senność, śpiączkę, skąpomocz.

Działanie hepatotoksyczne prezentują różne substancje. Wśród nich są antybiotyki przeciwgrzybicze, wśród których z kolei szczególną rolę przypisuje się flukonazolowi. U 5-7 proc. osób przyjmujących tę substancję obserwuje się przemijający wzrost stężenia aminotransferaz oraz fosfatazy alkalicznej. Nieprawidłowa czynność wątroby, z możliwością ciężkiego uszkodzenia wątroby z cholestazą, a nawet martwicą komórki wątrobowej i marskością, występuje u 3-20 proc. pacjentów otrzymujących amiodaron. Żółtaczka, zapalenie wątroby opisywane są u chorych otrzymujących diklofenak. Szeroko stosowana (również OTC) ranitydyna powoduje wzrost AspAT, AIAT, bilirubiny. Mimo że objawy te są przemijające, mogą prowadzić do zapalenia wątroby.

Działania niepożądane leków są najczęstszą przyczyną biegunek nieinfekcyjnych. Powodują je nie tylko antybiotyki o szerokim zakresie działania, ale także leki antyarytmiczne (b-blokery, diltiazem), leki hipotensyjne (np. inhibitory konwertazy angiotensyny, diuretyki), NLPZ, teofilina, leki przeciwdepresyjne (inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny), metformina, cytostatyki, hormony tarczycy czy H2 blokery, leki zobojętniające kwas solny (wodorotlenek magnezu).

Zatrucia grzybami

Kolejnymi czynnikami uszkadzającymi wątrobę są toksyny grzybów. Od 8 do 12 godzin po spożyciu muchomora sromotnikowego występują nudności, wymioty, biegunka. Objawy ostrej niewydolności wątroby pojawiają się później, niekiedy po przejściowej poprawie samopoczucia. Muchomor sromotnikowy zawiera 3 grupy toksyn: amatoksyny, falloidyny, fallolizyny, przy czym pierwsze z wymienionych są najgroźniejsze. Trwale wiążą się z wątrobą (powodują martwicę), uszkadzają cewki nerkowe.