Rak szyjki macicy jest dobrze zdefiniowany i poznany, w związku z tym możliwe są dwa sposoby walki z nim. Pierwszy – poprzez wczesne wykrycie w specyficznej diagnostyce, w procedurach chirurgicznych i drugi – poprzez zapobieganie dzięki wczesnej szczepionce.

Główną przyczyną zachorowania na raka szyjki macicy jest wirus brodawczaka (HPV), który występuje w ponad 100 różnych typach, powodując nieprawidłowy wzrost tkanek. Spośród wszystkich to właśnie wirus 16 i 18 HPV powoduje około 70 proc. przypadków raka szyjki macicy, a typy 6 i 11 HPV powodują około 90 proc. kłykcin, czyli brodawek narządów płciowych.

Istotnym elementem walki z tą choroba jest uświadomienie sobie tego, że zakażenie tym wirusem jest najbardziej prawdopodobne u osób aktywnych seksualnie w wieku 18-28 lat i dochodzi do niego na drodze kontaktów seksualnych.

Większość zakażeń przechodzi bezobjawowo, zwłaszcza na początku powstawania zmian nowotworowych, kiedy nie odczuwa się żadnych dolegliwości ani bólu. Z reguły dotyczy to typu wirusa wysokiego ryzyka, a więc typu 16 i 18. Przy zakażeniu wirusem brodawczaka typu 6 i 11, tzw. niskiego ryzyka, czasem pojawiają się brodawki płciowe na zewnętrznych narządach płciowych. Bywa jednak i tak, że zakażenie nie daje żadnych zmian i przechodzi w postać utajoną.