W okresie powojennym nie każdy mógł sobie pozwolić na urozmaiconą dietę, a tym bardziej na luksus wysyłania swoich pociech na wieś. Ale każdego było stać na tran, źródło witaminy D, która miała zapobiegać rozwojowi krzywicy u dzieci. Na szczęście, w miarę jak jadłospis ulegał urozmaiceniu i coraz popularniejsze stawały się suplementy witaminowe, krzywica praktycznie zniknęła z naszego słownika. Mimo to witamina D wciąż jest nam potrzebna, ponieważ oprócz dobroczynnego wpływu na nasze kości ma też inne ważne zadania do wypełnienia.

Pod pojęciem witamina D kryją się trzy związki. Dwa z nich pozyskujemy z pokarmów: D1 znajduje się w roślinach, drożdżach i grzybach, D2 w tranie, a trzecią D3 nasz organizm produkuje samodzielnie. D1 i D2 są wchłaniane przez ścianki jelit do krwiobiegu i stanowią 20 proc. witaminy D, jakiej potrzebuje ludzki organizm. Resztę, czyli 80 proc, zapewnia mu proces syntezy, do którego dochodzi w skórze. Tam właśnie znajduje się substancja zwana 7-dehydrocholesterolem, zmieniająca się pod wpływem promieni słonecznych UVB w witaminę D3.

Wystarczy przebywać na dworze kwadrans i to wcale nie w ostrym słońcu. Gdybyśmy byli tak uzależnieni od dawki silnego światła, proces syntezy nie zachodziłby w czasie zimy, kiedy dni są krótkie i pochmurne. Dla nas ważne jest jednak to, że w ostatecznym rozrachunku wszystkie trzy postaci witaminy D trafiają do wątroby i nerek, gdzie uaktywniają się i przystępują do wykonywania swoich obowiązków - a jest ich kilka.

Główny obowiązek witaminy D to polepszenie o 30-80 proc. przyswajania potrzebnego organizmowi wapnia. Dzięki niej jelita produkują białka i wtedy więcej soli mineralnych dostaje się do krwiobiegu. Chociaż 99 proc. soli wapnia jest zmagazynowane w kościach, to ich obecność we krwi jest konieczna, gdyż dzięki nim przesyłane są sygnały nerwowe.

Oczywiście nasz organizm jest na tyle sprytny, że kiedy wapnia we krwi zabraknie, sięga po zapasy zgromadzone w kościach. Gdyby nie witamina D, która blokuje ten rabunkowy proceder, takie zaspokajanie bieżących potrzeb na wapń groziłoby ruiną układu kostnego.