Ukąszenie polega na przerwaniu ciągłości tkanki skórnej zębami lub innymi narządami gryzącymi zwierzęcia. Powstała w ten sposób rana ma zazwyczaj nieregularny kształt, a otaczająca ją skóra wykazuje odczyn zapalny. Ukłucie jest z kolei raną zadaną wydłużoną częścią układu gębowego, przez które zwierzę wstrzykuje substancję toksyczną do krwiobiegu człowieka. W tym wypadku zauważalny jest centralny punkt, wokół którego toczy się stan zapalny. Ukłucia wywołują swędzenie, ból i nierzadko reakcję alergiczną. Oba typy uszkodzeń skóry mogą spowodować wystąpienie zatrucia lub zakażenia.

Ukąszenia zwierząt niejadowitych

Domowe i dzikie zwierzęta – ukąszenia tych zwierząt niosą głównie za sobą ryzyko przeniesienia wścieklizny. Gdy dojdzie do takiego ugryzienia, ranę należy przemyć bieżącą wodą i zdezynfekować spirytusem, a następnie założyć jałowy opatrunek ochronny. Jako środek odkażający można zastosować także wyciąg z nagietka lekarskiego, arniki, pokrzywy lub dziurawca. W przypadku mocno krwawiącej rany należy położyć na nią zwitek chłonnego materiału i przyciskać palcami nie dłużej niż 10 minut. Jeżeli podejrzewamy, iż mogliśmy zarazić się wścieklizną, należy jak najszybciej udać się do lekarza, który nakaże nam wykonać serię szczepień ochronnych zarówno przeciwko wściekliźnie, jak i tężcowi.

Ukąszenia zwierząt jadowitych

Węże – ukąszenia jadowitych węży pozostawiają na ciele dwa krwawiące punkty, są bardzo bolesne i niebezpieczne. Mogą powodować osłabienie, senność, powiększenie węzłów chłonnych, mdłości, wymioty, zamglenie wzroku, osłabienie mięśni czy utratę świadomości. W skrajnych przypadkach mogą być śmiertelne. W razie ukąszenia ranę należy przemyć wodą i zdezynfekować. Można także założyć opaskę uciskową powyżej miejsca ugryzienia. Nie wolno natomiast wysysać jadu z rany, gdyż jest to nieskuteczne i ryzykowne – wysysający sam może bowiem narazić się na działanie trucizny. Osobę poszkodowaną należy uspokajać i unieruchomić, gdyż przyspieszenie bicia serca oraz ruch sprzyjają rozprzestrzenianiu się trucizny w organizmie. Po przewiezieniu do placówki zdrowia choremu podaje się specyficzną surowicę odpornościową. Jadowite węże występują na całym świecie, a wymienić wśród nich należy żmije, grzechotniki, mamby, kobry oraz węże wodne.

Pająki – wśród jadowitych pająków wymienić należy przede wszystkim czarną wdowę, tarantulę oraz ptaszniki. Ukąszenia tych pajęczaków powodują zwykle tylko miejscowe objawy zapalne: ból, obrzęki, reakcje alergiczne. Jednakże po kilku godzinach możliwe jest wystąpienie ogólnych objawów, takich jak złe samopoczucie, zaburzenia rytmu serca, trudności w oddychaniu, gorączka, mdłości i śpiączka. Bezpośrednio po ukąszeniu ranę należy zmyć i zdezynfekować oraz bezzwłocznie zgłosić się do lekarza, który zaleci podanie odpowiedniej surowicy lub antidotum.