Dlatego też Polskie Towarzystwo Pediatryczne robi wszystko, aby dla dzieci w wieku szkolnym przywrócić badania profilaktyczne.

Powszechna próchnica

Po raz pierwszy kompleksowe badania przesiewowe PTP przeprowadziło we Wrocławiu. Wyniki nie napawają optymizmem.

- Problemów jest bardzo wiele. Aż ponad 80 procent dzieci ma próchnicę, 40 procent wady postawy, do tego należy doliczyć nierozpoznane alergie, co jest znakiem naszych czasów, nierozpoznane wady serca, choroby nerek, a nawet nowotwory. Jest naprawdę niedobrze - mówi prof. Alicja Chybicka, prezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego. - Pokarmy są teraz witaminizowane, bogate w związki odżywcze, dzieci szybko przerastają własnych rodziców, ale kiedy na badaniu przede mną staje wysoka dziewczyna czy piękny wysoki chłopak, to ręce mi opadają: krzywe łopatki, płaskostopie, zepsute zęby i całe mnóstwo innych różnych defektów. Jeśli wysoki chłopak chodzi na płaskich stopach, to w przyszłości będzie miał problemy z kręgosłupem. A przecież wystarczą proste działania, tj. odpowiednia wkładka do butów. Ale rodzice wcześniej o tym płaskostopiu muszą się dowiedzieć. To oczywiste, że takie pokolenie nie wyrośnie na zdrowe. Wychowujemy sobie w tej chwili przyszłych rencistów. Co gorsze, kiedy badania przeprowadzano w innych miastach - w Katowicach czy Bydgoszczy - wypadły identycznie.

Zdrowie na drugim planie

Taki stan rzeczy wynika z bardzo słabej opieki medycznej w szkołach. Nacisk kładzie się na naukę oraz wychowanie, zaś kwestie zdrowotne pozostają gdzieś na dalekim planie albo w ogóle o nich się zapomina. Owszem, w szkołach są tzw. higienistki, i - jak zapewnia prezes PTP - wykonują doskonale pracę. Problem w tym, że to za mało. Mogą one co najwyżej zmierzyć dziecko, zważyć i ocenić stan higieny osobistej. Lekarz jest w stanie wykryć defekty i następnie skierować ucznia do specjalisty - ortopedy, alergologa czy kardiologa. Wycofanie w 1994 roku pediatrów z „pierwszej linii frontu", czyli ze szkół, było poważnym błędem, za który zapłacą kolejne pokolenia. Tym bardziej że Polska szkoła wciąż odstaje od światowych standardów pod względem wyposażenia. Wciąż spotkać można placówki, gdzie nie ma sal gimnastycznych, krzesła i ławki są nieprawidłowo wyprofilowane lub zwyczajnie niedostosowane do wzrostu uczniów.

Dziury w systemie

Trzeba też wspomnieć o dziurawym systemie badań profilaktycznych prowadzonych poza szkołami - w placówkach medycznych. W Polsce badane są 2-, 4-, 8-, 10- i 14-latki, kiedy na przykład w Stanach Zjednoczonych w pierwszym roku życia niemowlę badane jest raz w miesiącu, w drugim roku życia dziecko trafia do lekarza raz na kwartał, później zaś raz do roku, aż ukończy 18 lat. Nie oznacza to, że mniej dzieci tam choruje, statystyki wyglądają podobnie. Różnica polega na tym, że schorzenia są szybko rozpoznawane, a więc także szybko leczone.
- Zastanawia mnie jedna kwestia. Państwo pod groźbą kary więzienia zmusza rodziców, aby posyłali dzieci do szkół. Jednak, kiedy uczeń leży na ławce i kaszle, ta kwestia pozostaje już poza sferą zainteresowania państwa - nie kryje irytacji prof. A. Chybicka. - Badania profilaktyczne powinny wrócić do szkół i my, jako towarzystwo, o to zabiegamy.