W przewodzie pokarmowym zdrowego człowieka żyje ponad 400 różnych gatunków drobnoustrojów. Ponad 90 proc. z nich nie szkodzi naszemu zdrowiu, lecz je wspomaga. Flora bakteryjna przewodu pokarmowego działa na organizm wielokierunkowo. Jeśli jest prawidłowa, chroni nas przed zakażeniami wirusami i patogennymi bakteriami, bierze czynny udział w procesach odtruwania, warunkuje prawidłową aktywność układu odpornościowego jelit (a tym samym całego organizmu), jest niezbędna do trawienia składników pokarmowych i produkcji witamin... Tak więc właściwa flora bakteryjna ma dla odporności całego organizmu znaczenie strategiczne i dbałość o nią jest warunkiem zdrowia. Zatem dbałość o prawidłową mikroflorę przewodu pokarmowego (szczególnie jelit) powinna być priorytetem działań każdego dbającego o zdrowie człowieka.

Obniżona odporność

Antybiotyki mogą powodować reakcje uczuleniowe - wysypki skórne, obrzęki, a nawet gorączkę. Gdy są zażywane doustnie, mogą spowodować zaburzenia trawienia i niedobory witamin, a w konsekwencji może to prowadzić do groźnych zakażeń i braku odporności na czynniki chorobotwórcze. Często dolegają pacjentom bóle brzucha, biegunki, wymioty i bóle głowy.

Obniżona odporność na infekcje i zachorowania wynika także z działania wielu leków. Bo nie tylko antybiotyki, ale też wiele innych nowoczesnych lekarstw wyniszcza florę bakteryjną, niezbędną do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Naszej odporności szkodzi również degradacja i skażenie środowiska (powietrza, wody, gleby, żywności). Wszystkie te czynniki sprawiają, że stajemy się bezbronni wobec wirusów, infekcji bakteryjnych, alergenów, nowotworów... I przy ataku drobnoustrojów chorobotwórczych ta linia obrony okazuje się zbyt słaba. Aby tę naszą naturalną florę bakteryjną wzmocnić, trzeba zastosować leki osłonowe, które ochraniają organizm przed negatywnym działaniem antybiotyków, czyli probiotyki.

Żywa armia

Badania naukowe wyjaśniają, że mechanizm działania probiotyków polega w głównej mierze na fermentacji substratów węglowodanowych z wytwarzaniem gazów i związków organicznych, głównie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych - masłowego, octowego i propionowego - obniżających pH treści jelitowej oraz innych substancji o działaniu bakteriostatycznym (bakteriocyny, H2O2), hamujących rozwój mikroflory patogennej, co sprzyja utrzymaniu równowagi w składzie mikroflory. Dobroczynna mikroflora jelitowa jest głównym źródłem poliamin (putrescyny, sperminy i spermidyny), odgrywających istotną rolę we wzroście i różnicowaniu komórek, zmniejszających przepuszczalność śluzówki jelitowej i stymulujących jej regenerację. Inne mechanizmy działania probiotyków to konkurencja o receptor lub adhezję do nabłonka jelitowego uniemożliwiająca „dostęp" szczepów patogennych do nabłonka oraz konkurencja o substraty do fermentacji.

W ostatnich latach coraz większą uwagę zwraca się na inną funkcję probiotyków, którą jest wzmacnianie odporności organizmu. Badania wykazują, że probiotyki wywierają korzystny wpływ na mikroflorę jelitową, usprawniając funkcjonowanie wyściółki jelitowej i regulując najważniejsze elementy układu odpornościowego.

Badania Cannell i in. wykazują, że probiotyki wywierają korzystny wpływ na mikroflorę jelitową, usprawniając funkcjonowanie wyściółki jelitowej i regulując najważniejsze elementy układu odpornościowego. Najlepiej przebadanym szczepem bakterii probiotycznych jest szczep LGG, który stanowi naturalny składnik flory przewodu pokarmowego. Według długofalowych klinicznych badań przeprowadzonych w fińskich żłobkach i przedszkolach, u dzieci, które codziennie przez okres 7 miesięcy otrzymywały mleko z zawartością LGG, zanotowano spadek nieobecności dzieci spowodowany chorobą o 16 proc. oraz zmniejszyło się u nich występowanie infekcji górnych dróg oddechowych o 17 proc.

Jednak probiotyk, tak jak każda wspomagająca organizm substancja, może spełnić swą pozytywną rolę tylko wtedy, gdy jest właściwie dobrany i podany w odpowiedniej. Dlatego najlepiej, gdy pacjent poprosi o poradę lekarza lub farmaceutę, któremu dokładnie przedstawi sytuację zdrowotną i leki, jakie zażywa.