W przebiegu wielu chorób dochodzi do zaburzeń wydzielania śliny przez ślinianki, w tym do suchości ust, czyli  kserostomii. Prawidłową funkcję ślinianek zaburzać mogą: cukrzyca, choroba Parkinsona, HIV/AIDS, menopauza, radio- i chemioterapia w obrębie głowy i szyi. Często sami jesteśmy sobie winni, żyjąc w ciągłym stresie lub nałogowo paląc.

Jeżeli ślinianki nie wydzielają dostatecznej ilości śliny, zmniejsza się zdolność do kontroli pH jamy ustnej. Kwaśne środowisko, spowodowane wzrostem ilości bakterii i spadkiem produkcji śliny, jest przyczyną rozwoju próchnicy.

Niedobory śliny utrudniają też oczyszczanie jamy ustnej. Zalegające resztki pokarmu ulegają fermentacji i gniciu – skutek: przykry zapach z ust i szybka utrata zębów. Przy niedoborach śliny cierpią także śluzówki. Suchość w jamie ustnej sprzyja rozwojowi stanów zapalnych, pęknięć, nadżerek i bolesnych owrzodzeń. Pacjenci skarżą się na pieczenie języka i warg, krwawienia z dziąseł, zapalenia kącików ust oraz trudności w użytkowaniu uzupełnień protetycznych. Sytuację pogarszają: niewłaściwa higiena, niedobory głównie witamin B i C oraz żelaza.

Aby poradzić sobie z suchością ust, należy zachować właściwą higienę jamy ustnej i usunąć trwale przyczynę takiego stanu. Jeśli małe ilości śliny są wynikiem stosowania leków, lekarz może zaordynować inny lub zmienić jego dawkowanie. Często usunięcie przyczyny suchości nie jest możliwe od razu. Ulgę przynosi żucie gumy bezcukrowej, co pobudza ślinianki do pracy. Ten sam efekt daje ssanie plasterka cytryny, suszonych śliwek i tabletek z witaminą C. Leczniczo działają zastępujące ślinę żele do smarowania dziąseł i policzków oraz płyny w aerozolu, tzw. substytuty śliny.

Ważne jest unikanie:

- pokarmów słonych, ostrych i kwaśnych,
- alkoholu i tytoniu, które wysuszają jamę ustną,
- mocnej kawy i herbaty, które należy zastąpić wodą.