Opinie na temat leczniczych właściwości miodu są podzielone, miód ma swoich zwolenników, ale wiele osób powątpiewa w jego moc. Dlaczego miód jest zdrowy?

Miód zawiera w swoim składzie całą gamę witamin (przede wszystkim z grupy B), mikroelementów (m.in. potas, wapń, magnez) czy enzymów (m.in. diastaza, fosfataza, inwertaza), a także liczne aminokwasy i inhibiny, które mają zbawienny wpływ na organizm człowieka. Ponadto w miodzie „królują” cukry proste, takie jak glukoza czy fruktoza, które nasz organizm bez trudności przyswaja. A co mamy w rafinowanym cukrze buraczanym? 99,9 proc. sacharozy i 0,1 proc. wody. Biały cukier nazywany bywa potocznie „białą śmiercią” właśnie dlatego, że układ trawienny człowieka nie może sobie poradzić z wielocukrem sacharozą i pozostawia w organizmie jej trudny i szkodliwy w dłuższej perspektywie czasu balast.

Od kiedy znamy właściwości lecznicze miodu i czy poszukujemy nowych?

Na bazie doświadczeń wielowiekowej medycyny ludowej zaczęto w XX w. badać i rozwijać naturalne metody leczenia zwane apiterapią (od „apis” – pszczoła). Rozpoczęte badania farmakologiczne i kliniczne, głównie w Stanach Zjednoczonych i w Europie, potwierdziły korzystne działanie miodu i innych produktów pszczelich w profilaktyce wielu schorzeń (np. dolegliwości gastrycznych czy reumatycznych). Oprócz miodu szczególnym zainteresowaniem cieszą się takie produkty pszczele, jak pyłek pszczeli, pierzga, propolis i jad pszczeli.

Wiadomo, że produkty pszczele działają przeciwzapalne, wzmacniająco, antybakteryjnie. Czy miód „leczy”, czy raczej zapobiega chorobom?

Miód nie został uznany za lek i nie powinniśmy używać takiej kategorii dla jego opisu. Stanowi natomiast wspaniały suplement naszej codziennej diety. Trzeba jednak podkreślić, że trwają doświadczenia nad leczniczym wykorzystaniem tego pszczelego produktu. Na przykład w Australii i Nowej Zelandii miód z nektaru rosnącego tam drzewa manuka wykorzystywany bywa na większą kliniczną skalę do leczenia trudno gojących się ran i owrzodzeń.

Jednak, jak każdy środek źle zastosowany, także miód i jego produkty może zaszkodzić, np. jad pszczeli można brać wyłącznie pod kierunkiem lekarza. Czy korzystanie z innych produktów także należy konsultować?

Jak wiele innych produktów we współczesnym świecie także i produkty pszczele mogą wywoływać reakcje alergiczne. Dotyczy to jednak przede wszystkim jadu pszczelego, który posiada bardzo silne właściwości antybiotyczne, a w następnej kolejności propolisu, pierzgi i mleczka pszczelego. Dlatego zawsze warto sprawdzić, czy nie jesteśmy uczuleni na te produkty pszczele. Nie spotkałem się w swojej długoletniej karierze z przypadkami uczulenia na miód. Wiadomo natomiast, że miodu nie można podawać do spożycia noworodkom do 12 miesiąca życia. Ich system trawienny nie jest jeszcze zakwaszony w dostatecznym stopniu i spożycie miodu może okazać się bardzo niebezpieczne. Z tego powodu miód poleca się starszym dzieciom i osobom dorosłym.

Kto jeszcze nie powinien spożywać miodu?

Problematyczne bywa także spożywanie miodu przez diabetyków. Trwają intensywne badania w tej kwestii. Ostatnie doniesienia prasy medycznej, głównie niemieckiej, dowodzą jednak, że miód wpływa, bezpośrednio po jego przyjęciu przez organizm, na mniejszy wzrost poziomu cukru w porównaniu z cukrem gronowym oraz na mniejszy wzrost poziomu insuliny we krwi. Oznacza to, że trzustka jest mniej obciążona przez miód. W tym kontekście wspomnijmy, że badania wykazują także, że wśród pacjentów z wysokim poziomem cholesterolu, po kilkunastodniowej konsumpcji 8-procentowego roztworu miodu doszło do spadku wartości złego cholesterolu. Każdy chory na cukrzycę powinien obowiązkowo skonsultować jednak ewentualną „dietę miodową” ze swoim lekarzem.