Po orzechy - bo właśnie o nich mowa - chętnie sięgają kucharze. Ich niepowtarzalny smak i chrupka konsystencja dają wiele możliwości. Dietetycy cenią je za bogaty skład, podobnie jak lekarze. Lista ich prozdrowotnych właściwości jest wyjątkowo długa:

• Wszystkie odmiany orzechów, a zwłaszcza włoskie i migdały - są wyjątkowo skutecznym kosmetykiem, działającym na skórę „od środka". Spowalniają procesy starzenia się skóry, bo są bogate w antyoksydanty. Dostarczają zarazem bioskładniki poprawiające sprężystość skóry. Aby osiągnąć pożądany efekt, należy 2-3 razy w tygodniu schrupać kilka (nie więcej!) świeżych orzeszków. I konieczna uwaga - smażone lub solone orzeszki tracą swoje kosmetyczne i zdrowotne właściwości.

• Są niezastąpione przy stosowaniu diety odchudzającej. Zaskoczeni? To prawda, do niedawna uważano, że orzechy są tuczące. Jednak kilka lat temu udowodniono na grupie 3 tys. otyłych osób, że codzienne zjadanie około 30 g orzechów ułatwia odchudzanie. Osoby badane ze zdziwieniem spostrzegły, że po włączeniu do diety kilku nerkowców, migdałów czy orzechów laskowych, są dłużej syte i mają mniejszy apetyt. Ale uwaga! Po przekroczeniu określonej ilości zjadanych orzechów obserwuje się działanie odwrotne - przybiera się szybciej na wadze.

• Także kardiochirurdzy od kilku lat coraz łaskawszym okiem przyglądają się orzechom. Okazuje się, że obniżają one ryzyko wystąpienia chorób wieńcowych. Póki co wiadomo, że duża ilość wit. E zapobiega utlenianiu cholesterolu. Z kolei kwas foliowy obniża poziom homocysteiny, która odpowiada za stany zapalne naczyń krwionośnych. A magnez obniża ciśnienie. Warto też pamiętać, że orzechy są bogatym źródłem dobrze przyswajalnej witaminy E, kwasu foliowego i cynku.

• Orzechy zawierają także zdrowe tłuszcze, niezbędne do prawidłowego działania układu krążenia.

• Do swojej diety powinny włączyć orzechy także kobiety w ciąży, a to ze względu na wspomniane tłuszcze jedno- i wielonienasycone. Są one niezbędne do budowy układu nerwowego dziecka. Udowodniono, że potomstwo matek, które w czasie ciąży jadły pokarmy bogate w te tłuszcze (np. ryby i orzechy), było bardziej inteligentne od rówieśników, których matki stosowały uboższą dietę.

• Również onkolodzy interesują się składem substancji odżywczych zawartych w orzechach. Badania EPIC (European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition) pokazały, że osoby zjadające je nawet w niewielkiej ilości, rzadziej chorują na raka jelita grubego.

Na pewno nie odkryto jeszcze wszystkich właściwości orzechów. Cały czas prowadzone są badania, ich dotychczasowe wyniki pozwalają stwierdzić, że ratują nas one nie tylko przed nowotworami. Jeśli wybieramy się w długą podróż samochodem, warto zabrać ze sobą małą porcję orzechów. Schrupanie kilku migdałów odpędzi sen i doda energii. Za te same właściwości cenią je studenci, który również zauważyli, że schrupanie kilku orzeszków w czasie nocnej nauki pomaga utrzymać umysł na wysokich obrotach. A to dlatego, że zawierają one białko, węglowodany i tłuszcze, których potrzebuje nasz mózg.

Krótko podsmażane

Orzechy laskowe, włoskie, brazylijskie czy nerkowce warto wykorzystać we własnej kuchni. Są niezastąpione w deserach i jako dodatek do sałat i mięs. Jest jednak jeden problem. Dietetycy radzą jeść orzechy świeże, najlepiej bezpośrednio po wyjęciu ze skorupki. Wtedy zachowują najwięcej wartości odżywczych. Natomiast kucharze zalecają, aby orzechy przed dodaniem do potrawy podprażyć na suchej patelni lub w piekarniku. Dopiero wtedy nabierają wspaniałego smaku i są kruche. Myślę, że można osiągnąć kompromis: krótko podsmażone sporo zyskają na smaku i niewiele stracą z walorów zdrowotnych. Natomiast nie ma sensu jeść orzechów solonych czy smażonych w tłuszczu (czytaj etykiety!) oferowanych przez sklepy i supermarkety. Bo zamiast jednego z najzdrowszych pokarmów jemy wówczas tuczący, bezwartościowy przysmak.