– Pani profesor, kto jest narażony na powikłania pogrypowe? 
Wszyscy, ale to zależy m.in. od naszego systemu immunologicznego. Zakażenia spowodowane przez grypę rejestrowane są w każdej szerokości geograficznej, bez względu na wiek. Jednak najbardziej narażone są osoby z grupy wysokiego ryzyka. W wyniku powikłań pogrypowych może dojść u nich do zaostrzenia choroby już istniejącej lub wywołania innej, co niejednokrotnie może zakończyć się zgonem.

– Kogo zalicza się do grupy wysokiego ryzyka?
Kwalifikują się do niej pacjenci cierpiący na przewlekłe choroby układu sercowo-naczyniowego lub oddechowego, w tym na astmę, oraz na wszelkie choroby mogące powodować upośledzenie funkcji układu oddechowego.
Ponadto – osoby, które w minionym roku wymagały regularnych kontroli lekarskich i często przebywały w szpitalu z powodu chorób metabolicznych, np. cukrzycy lub niewydolności nerek, hemoglobinopatii, niedoborów odporności.
Na powikłania pogrypowe szczególnie narażone są również zdrowe dzieci w wieku od 6. do 18. miesiąca życia oraz dorośli powyżej 50. roku życia – w tej grupie znacznie zwiększa się liczba osób należących do grup podwyższonego ryzyka.
Tradycyjnie, do grupy wysokiego ryzyka zalicza się osoby po transplantacjach narządów, poddawane radio- i chemioterapii oraz zakażone wirusem HIV. Ponadto szczególną ostrożność powinny zachować kobiety w ciąży, a także pensjonariusze domów spokojnej starości, szpitali, hospicjów itp., bez względu na ich wiek.

– Jest wiele powikłań pogrypowych. Jakie schorzenia występują najczęściej?
Ze strony układu oddechowego najczęściej pojawia się zapalenie płuc i oskrzeli, wtórne bakteryjne zapalenia płuc i zapalenia oskrzelików, szczególnie u niemowląt i dzieci. Często dochodzi również do zakażeń menigokokowych lub zaostrzenia astmy.
Wśród powikłań występujących ze strony innych układów należy wymienić m.in. zapalenie ucha środkowego, zapalenie mięśnia serca i osierdzia, zespół wstrząsu toksycznego, zapalenie mięśni, pogrypowe kłębuszkowe zapalenie nerek, powikłania neurologiczne, powikłania ze strony ośrodkowego układu nerwowego. U osób po transplantacji dochodzi do odrzucenia przeszczepu.
 
– A jakie powikłania pogrypowe są charakterystyczne dla wieku dziecięcego?
U dzieci obserwuje się zwłaszcza dysfunkcje receptora słuchowego w tym częściową utratę słuchu, a nawet głuchotę. Ponadto: zaostrzenie przebiegu astmy i mukowiscydozy, bóle brzucha, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, biegunkę czy wymioty, niejednokrotnie imitujące zapalenie wyrostka robaczkowego.
Częste są również bóle mięśniowe i zapalenie mięśni oraz powikłania neurologiczne, np. zapalenie mózgu i opon mózgowych.

– W jakim czasie od zakażenia wirusem grypy mogą pojawić się pierwsze objawy powikłania?
Powikłania pojawiają się najczęściej po 12-18 dniach od zachorowania na grypę.
W zależności od rodzaju powikłań pogrypowych, czas stwierdzonych może być różny – od paru dni do paru miesięcy.

– Jak odróżnić grypę od przeziębienia? Lekarze podkreślają znaczenie szybkiej, właściwej diagnozy dla uniknięcia ewentualnych powikłań.
Otóż do najczęstszych objawów przeziębienia zalicza się ból gardła i oczu, kichanie, zmniejszenie drożności nosa, czasami wyciek z nosa, utratę apetytu i – rzadziej – gorączkę lub stan podgorączkowy.
Natomiast obraz kliniczny odpowiadający grypie to nagłe wystąpienie choroby, temperatura wynosząca ponad 38oC, kaszel, ból mięśni i/lub głowy, złe samopoczucie, dreszcze, bóle klatce piersiowej itp. U dzieci bardzo często występują objawy żołądkowo-jelitowe, głównie nudności i wymioty.

– Co zaleca się pacjentom, by uniknąć powikłań pogrypowych?
Należy, po prostu, szczepić się, szczepić i jeszcze raz szczepić. Pacjenci, którzy mają przeciwwskazania do szczepień, powinni unikać kontaktu z osobami zakażonymi wirusem grypy.

– Kto powinien się szczepić przeciwko grypie?
Wszyscy, a przede wszystkim ci, którzy mogą przenosić grypę na osoby z grup podwyższonego ryzyka. A zatem w sposób szczególny zaleca się szczepienia lekarzy, pielęgniarek i pozostałego personelu szpitali i ośrodków lecznictwa otwartego, pogotowia ratunkowego, pracowników domów spokojnej starości oraz zakładów opieki medycznej. Zaszczepić powinien się każdy, kto ma jakikolwiek kontakt z osobami chorymi, ludźmi w podeszłym wieku czy dziećmi poniżej drugiego roku życia.