W pierwszych dniach po porodzie w organizmie zachodzą bardzo dynamiczne zmiany. Mogą występować: bóle i skurcze w podbrzuszu, bolesność krocza czy rany po cesarskim cięciu, trudności w oddawaniu moczu i stolca, popuszczanie moczu, hemoroidy, zmęczenie, fałdy na brzuchu, problemy z piersiami, „baby blues", krwotok poporodowy, zakażenie poporodowe czy zaburzenia zakrzepowo-zatorowe. Oczywiście, nie wszystkie powikłania dotyczą każdej kobiety w połogu. Z wieloma z powyższych dolegliwości pacjentka powinna zgłosić się do położnej, konsultantki laktacyjnej czy lekarza. Jest to o wiele prostsze w początkowym okresie połogu, kiedy znajduje się ona pod opieką oddziału położniczego. Jednak po wyjściu ze szpitala w przypadku jakichkolwiek powikłań pierwszej pomocy będzie prawdopodobnie szukać w aptece.

Opieka farmaceutyczna nad kobietą w połogu powinna polegać na pomocy w doborze właściwych produktów (w tym leków), a w sytuacjach niepokojących nakłonieniu pacjentki do zgłoszenia się do specjalisty. W poniższym opracowaniu zwracam Państwa uwagę na wybrane powikłania poporodowe.

Nacięcie krocza

Około 70 proc. pacjentek rodzących siłami natury doznaje mniejszych lub większych obrażeń krocza. Ponadto w Polsce w wielu wypadkach nadal dokonuje się nacięcia krocza (epizjotomii) w czasie porodu. Zabieg ten budzi wiele kontrowersji. Ma zarówno liczne grono przeciwników, jak i zwolenników. Przeprowadzone badania wskazują, że nacięcie krocza zwiększa ryzyko:

- wystąpienia pęknięcia III i IV stopnia, 

- infekcji (włączając w to infekcje ze skutkiem śmiertelnym),
- przedłużonego gojenia się rany,
- bolesności krocza,
- dyspareunii (nawet rok po porodzie).

Może być również przyczyną problemów emocjonalnych oraz psychologicznych.

Pęknięte lub nacięte krocze wymaga właściwej higieny. Kobietom w połogu należy zalecać stosowanie podkładów ginekologicznych lub większych chłonnych podpasek (bezwzględnie odradzać tampony). Najlepiej sprawdzają się produkty bawełniane. Do utrzymywania podkładu na właściwym miejscu służą majtki poporodowe. Polecajmy te, wykonane z siateczki, umożliwiające swobodny przepływ powietrza. Podkłady czy podpaski powinny być bardzo często zmieniane, a rana często wietrzona. Poza rekomendacją właściwego produktu farmaceuta powinien również zwrócić uwagę na pozostałe elementy właściwej higieny:

- mycie krocza letnią wodą po każdym oddaniu moczu czy stolca 

- osuszanie rany po kąpieli i podmyciu suszarką do włosów (letni strumień powietrza) lub jednorazowymi chusteczkami.

W przypadku opuchnięcia krocza warto zaproponować stosowanie zimnych kompresów. Natomiast do podmywania gojącego się krocza polecajmy:

- napar z nagietka,

- napar z kory dębu,
- napar z arniki,
- roztwór chlorowodorku benzydaminy (działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie i antyseptycznie, przez co zmniejsza możliwość nadkażenia rany i zapobiega infekcjom).

Kobietom w połogu stanowczo należy odradzać wykonywanie nasiadówek, ponieważ mogą one przyspieszyć rozpuszczanie się szwów. Gojące się krocze, a także inwolucja macicy mogą być źródłem poważnego dyskomfortu, dlatego niekiedy konieczne jest zalecenie środka przeciwbólowego (paracetamolu) pomiędzy karmieniami.