Wrzesień to czas powrotu dzieci do szkolnej ławki. Znów będą spędzać długie godziny w – niekoniecznie Prawidłowej – pozycji siedzącej. Jeszcze nie tak dawno uczeń po powrocie do domu ciskał w kąt plecak z książkami i biegł na plac zabaw. Dziś jedynie się przesiada – ze szkolnej ławki przed komputer albo telewizor. Niestety, nie zdaje sobie sprawy z tego, jak fatalne może to mieć skutki dla jego kręgosłupa.

Dbaj o kręgosłup

Według naukowców produktem naszej cywilizacji jest homo sedens, czyli człowiek siedzący. W dzisiejszych czasach trudno o utrzymanie prawidłowej postawy, ponieważ spędzamy wiele godzin siedząc: przy biurku, na kanapie, w samochodzie i zapominamy, że nasz kręgosłup jest ewolucyjnie przystosowany do pozycji stojącej. I choć tak naprawdę kształtujemy swoją sylwetkę przez całe życie, to największą rolę odgrywa okres w dzieciństwie, kiedy to około szóstego roku życia kręgosłup zaczyna przyjmować prawidłowy kształt, przypominający podwójną literę „S”.

Krytycznym momentem staje się pójście dziecka do szkoły. Wtedy to następuje gwałtowna zmiana trybu życia, którą najboleśniej odczuje właśnie kręgosłup. Przyzwyczajone do naturalnej swobody ruchów dziecko zostaje „unieruchomione” na kilka godzin w szkolnej ławce, często w niewłaściwej pozycji. Jest to tym bardziej niebezpieczne, że właśnie wtedy maluch wkracza w okres szybkiego wzrostu - mięśnie nie są w stanie nadążyć za rozwojem kośćca, a co za tym idzie, nie stanowią wystarczającej podpory dla kręgosłupa. Inną sprawą są ciężkie tornistry, plecaki czy przewieszone przez jedno ramię torby. Dziecko pod ich ciężarem pochyla się albo krzywi, niszcząc kręgosłup i powodując niejednokrotnie zakłócenie oddychania.

Prostuj się!

Choć kręgosłup kształtuje się od szóstego roku życia, tak naprawdę ostateczną formę przybiera dopiero u osiemnastolatka. Po drodze musi się zmierzyć z okresem dojrzewania - następuje wtedy zmiana proporcji ciała i dotychczasowego środka ciężkości. Wtedy właśnie nastolatki zaczynają się garbić – dziewczęta, żeby ukryć rosnący biust, chłopcy -  nagły skok wzrostu. Nastolatek nie zdaje sobie sprawy z tego, że takie przyzwyczajenie utrwali jedynie skrzywienia kręgosłupa. Dlatego tak ważne jest zwrócenie uwagi na to, jak dziecko siedzi, w jaki sposób nosi torbę czy plecak, wreszcie - jak chodzi.

Do niepokojących symptomów należą m. in. wystająca łopatka czy nierówno ustawione biodra (jedno wyżej, drugie niżej). Warto obserwować dziecko, czy nie siedzi z podwiniętą nogą, czy nie podciąga w trakcie siedzenia kolan pod brodę, czy podczas pisania nie „leży” na biurku, a także czy nie spędza zbyt dużo czasu przed telewizorem lub komputerem. Pamiętajmy, że nierehabilitowane wady mogą doprowadzić do zaburzeń chodzenia, zwyrodnień stawów i kręgosłup. Większość wad, o ile zostaną wcześnie zauważone, da się jednak skorygować przez prawidłowe ćwiczenia. Jeśli jednak w porę nie wykryjemy wady, może ona pogłębiać się w miarę wzrostu dziecka i prowadzić do poważnych schorzeń, np. do kifozy lub skoliozy.

Rady dla rodziców

- Obserwuj postawę swojego dziecka. Jeśli zauważysz, że się garbi lub ma nierówno ustawione biodra - to znak, że dziecko pracuje na wadę postawy.
- Ćwicz z dzieckiem codziennie przez kilkanaście minut do pół godziny -  ćwiczenia pomogą zapobiec rozwojowi wad postawy u dziecka, a także zapewnią większą sprawność wam obojgu.
- Rozsądnie rozplanuj dziecku czas spędzany przed komputerem czy telewizorem.
- Zachęcaj dziecko do ruchu, głównie na świeżym powietrzu.
- Zapisz je na basen – pływanie to najlepsza forma ćwiczeń.
- Dopasuj meble (krzesło, biurko) do wzrostu dziecka.
- Pozwól dziecku na przerwy w trakcie odrabiania lekcji - także na chwilę ruchu.
- Wybierz odpowiedni plecak do szkoły. Najlepszy będzie taki z usztywnionym tyłem i szerokimi, regulowanymi szelkami – żeby, po założeniu, przylegał do pleców.
- Zadbaj, by dziecko nie dźwigało ciężaru większego niż 10-15 procent masy jego ciała.
- Zadbaj o odpowiednią dietę dziecka. Musi być bogata w wapń i witaminę D
- Dobierz dziecku odpowiedni materac do łóżka.