Łatwo znaleźć informacje, że długie, kilkudziesięciodniowe posty przeprowadzali - zanim podyktowali zasady i wskazania dla wiernych - Chrystus, Mojżesz, Mahomet i Budda. Można się więc domyślać, że to naśladownictwo ich postępowania stało się powodem powstrzymywania się od jedzenia, a czasem i picia w różnych, bardzo ważnych dla poszczącego intencjach, np. wyzdrowienia bliskiej osoby, odkupienia własnych grzechów czy też zwrócenia uwagi społeczeństwa na bolesny problem. W przekazach o wielu świętych, np. św. Franciszku z Asyżu, mówi się o tym, że pościł i pokutował przez połowę życia. Kościół nakazujący posty, ma więc swoje religijne powody.

Post to jeden z pięciu filarów islamu, najważniejszy, bo w tym czasie został objawiony Mahometowi pierwszy fragment Koranu. Jest to dziewiąty miesiąc kalendarza muzułmańskiego, podczas którego wyznawców islamu obowiązuje ścisły post od wschodu do zachodu słońca. Koran bardzo dokładnie określa zakończenie postu w danym dniu - gdy białej nitki nie można odróżnić od czarnej.

Dla sprawności

Także dzieła wielkich starożytnych naukowców zawierają informacje o tym, że posty były w ich życiu, a także życiu im współczesnych, czymś znanym i szeroko praktykowanym. A jakich rezultatów oczekiwali starożytni poszczący? Otóż myśliciele i uczeni, np. Platon i Sokrates, podobno wielokrotnie pościli po kilka lub nawet kilkanaście dni po to, aby podnieść swoją sprawność umysłową i fizyczną.

Wielki grecki filozof i lekarz Hipokrates, uważany także za ojca nowoczesnej medycyny, notował w swoich dziełach, że: „Jeśli człowiek mało je i pije, to nigdy nie zachoruje". Pisał także, że post stosowali współcześni mu obywatele, jako nakaz higieniczny. Słynny do dziś arabski lekarz Avicenna przepisywał głodówki lecznicze trwające po kilka tygodni, a Plutarch twierdził, że zamiast brać lekarstwa, lepiej głodować jeden dzień. Dla wielu osób ważnym argumentem przemawiającym za pozytywnym działaniem postu na organizm jest to, że w XVI wieku Paracelsus, sławny szwajcarski lekarz głosił, że głodowanie jest najlepszym lekarstwem na wszelkie dolegliwości i choroby.

Jak widać, największą różnicę między niejedzeniem z powodów religijnych i filozoficznych czy zdrowotnych stanowi nazwa. Religia mówi, że to post, a cała reszta zwolenników, że to głodówka. Dziś post czy głodówka jest krytykowana przez wielu lekarzy, którzy uważają go za szkodliwy i nienaturalny. Post budzi wiele emocji, ma wielu przeciwników, ale i trochę zwolenników.

Dobry czy niedobry?

Często okazuje się jednak, że argumenty przemawiające na korzyść jakiejś teorii pojawiają się z zupełnie nieoczekiwanej strony. Otóż naukowcy w poszukiwaniu źródeł długowieczności, zdrowia czy młodości badają to, co samo pojawiło się naturze. Badają rośliny, wodę, zwierzęta, a także ludzi, którzy są wyjątkowo zdrowi. Badano więc, co jest powodem tego, że pewne grupy ludzi są znacznie zdrowsze niż odpowiadająca im średnia światowa.

Taka grupa to np. Hunzowie, mieszkający od wieków w dolinie Himalajów, całkowicie odizolowanej od reszty świata. Mieli mało jedzenia i całymi tygodniami pościli. Nie znali wtedy żadnych chorób. Dziś Hunzowie żyją tak jak wszyscy, mają zdobycze cywilizacyjne i... związane z nimi choroby: próchnicę zębów, zapalenie wyrostka robaczkowego, schorzenia dróg żółciowych, nadwagę, cukrzycę i wiele innych, których wcześniej nie znali. Inne publikacje informują, że w nielicznych już na świecie tzw. „miejscach długowieczności", gdzie ponad stuletni starcy jeszcze chodzą po górach i pracują w polu, podstawę niewielkich porcji jedzenia stanowi całe ziarno zbożowe (chleb razowy, kasze, krupniki), warzywa i owoce (głównie surowe), mleko i ser. Nie ma tam białej mąki i cukru, a mięso jada się bardzo rzadko i tylko chude.