Choroba w przypadku Marioli była na tyle zaawansowana, a ona sama jeszcze tak młoda, że  – nie podejmując prób leczenia innymi sposobami – szybko podjęto decyzję o usunięciu wadliwych żył. Wybrano stripping jako najodpowiedniejszą w jej przypadku metodę. Po zabiegu bolały ją nieco nacięcia na skórze, nie od razu nogi były też całkowicie sprawne – przez pewien czas chodzenie wiązało się z dyskomfortem. Teraz, kilka lat później, o przebytej chorobie świadczą tylko niewielkie blizny.

Objawy ma połowa dorosłych

– Żylaki to schorzenie powierzchniowego układu żylnego, który odprowadza z kończyn tylko 10 procent krwi – wyjaśnia dr n. med. Paweł Brazis ze Szpitala Uniwersyteckiego im. Jana Biziela w Bydgoszczy. – Układ ten ma więc niewielki wpływ na prawidłowe krążenie krwi w organizmie, jego złe działanie może jednak powodować duży dyskomfort.

Kilka lat temu przeprowadzono w Polsce badania i okazało się, że objawy ze strony układu żylnego kończyn dolnych ma aż połowa dorosłych Polaków. – Pierwsze objawy są  zwykle bagatelizowane, często wiązane z innymi przyczynami niż  żylaki – mówi dr Paweł Brazis. – Najpierw chorzy dostrzegają na nogach tzw. pajączki, wieczorem skarżą się na ciężkość nóg. Czasem dochodzą do tego nocne, bolesne kurcze łydek i tzw. zespół niespokojnych nóg, czyli częste zmienianie pozycji nóg w spoczynku, bo szybko okazuje się, że każda wcześniej wybrana pozycja jest niewygodna. Dolegliwości te nie muszą wcale świadczyć o chorobie żył, mogą mieć zupełnie inne przyczyny, ale jeśli się pojawią, wskazana jest wizyta u lekarza pierwszego kontaktu.

Od pajączków po rany

Sprawa staje się jasna nawet dla laika, gdy na swoich nogach dostrzeże poskręcane i nabrzmiałe żyły, które z czasem uwypuklają się; potem pojawiają się na nich zgrubienia. Skóra nóg jest źle odżywiona, łuszczy się. O dalszym postępie choroby świadczy wystąpienie przebarwień żylnych, szczególnie w okolicach kostek – pojawiające się plamy mają brązowy kolor. Typowy jest też obrzęk kostek, zwłaszcza wieczorem, w gorące dni, u kobiet także może on się nasilać wraz ze zmianami hormonalnymi w czasie miesiączki. Ostatnim, najcięższym objawem żylaków, są otwarte rany – owrzodzenia. – Przewlekła niewydolność  żylna, czyli cięższe objawy żylaków, występują przede wszystkim u osób starszych. Ma to związek nie tylko z wiekiem i postępującym w związku z tym osłabieniem ścian żylnych, ale także ze spadkiem aktywności, zesztywnieniem i ograniczeniem ruchomości stawów – podkreśla dr Paweł Brazis.

Krew płynie w żyłach nóg w kierunku serca, co oznacza, że musi pokonać nie tylko drogę w dół, ale i do góry. Jeśli dochodzi do zaburzenia krążenia, krew cofa się, zamiast płynąć we właściwym kierunku. Bezpośrednią tego przyczyną może być niewydolność zastawek żylnych lub rozszerzenie żył, przez co zastawki nie mogą sprostać swemu zadaniu. Ważną rolę w prawidłowym krążeniu odgrywa też dobra praca mięśni łydek, tzw. pompa mięśniowa łydki. Przykurczone, osłabione mięśnie utrudniają więc nie tylko chodzenie, ale i zaburzają odpływ krwi żylnej. W efekcie krew zalega w żyłach i prowadzi do nadciśnienia żylnego, które rozpoczyna kaskadę procesów patologicznych.