Jakie są objawy ostrego zapalenia ucha środkowego u dzieci?

Jest to zapalenie, które trwa od tygodnia do dwóch. Najczęściej jest wywołane wirusami, ale może być też skutkiem infekcji górnych dróg oddechowych, nawet przy okazji zwykłego kataru. Dochodzi wtedy do rozprzestrzeniania się wirusa z błony śluzowej nosa na błonę śluzową trąbki słuchowej i ucha środkowego lub przez krwiobieg – w przypadku ogólnego zakażenia wirusowego. Jako pierwszy objaw występuje ból ucha, uczucie pełności w uchu oraz zwykle podwyższona temperatura ciała. Te objawy wraz z nieżytem nosa cofają się zwykle w ciągu kilku lub kilkunastu dni i stan dziecka powraca do normy. Dużo uporczywiej przebiega zapalenie ucha środkowego u dzieci z obniżoną odpornością. W tych przypadkach częściej dochodzi do zakażenia bakteryjnego z ropnym wysiękiem w uchu środkowym. Objawy zapalne (ból, gorączka) są wtedy bardziej nasilone i dziecko wymaga konkretnego leczenia.

Czy da się nie dopuścić do zapalenia ucha?

Są dzieci, które nigdy nie mają problemów z uszami. A są i takie, u których właściwie każda infekcja, każdy katar może skończyć się łagodniejszym, tzw. kataralnym zapaleniem ucha lub pełnoobjawowym ostrym zapaleniem ucha. U niemowlaków istotne są predyspozycje anatomiczne – takie dzieci mają znacznie krótsze i bardziej poziomo położone trąbki słuchowe. Ponieważ niemowlaki zwykle przebywają w pozycji leżącej, to wydzielina z nosa bardzo łatwo przechodzi do trąbek słuchowych i ucha. Z drugiej strony ucho środkowe łatwiej się u nich oczyszcza z wysięku zapalnego. Jednak u części tych maluchów utajone lub jawne zapalenie błony śluzowej nosa i wyściółki ucha środkowego przenosi się na wiek przedszkolny.

Jak w porę zauważyć, że dziecko jest chore i nie dopuścić do groźnych powikłań?

Najtrudniej jest z niemowlakami, przecież one nie powiedzą, że coś im dolega. Dlatego w ich przypadku każda infekcja zaczynająca się katarem może być groźna i trzeba wtedy dziecko obserwować. Jeśli oprócz kataru wystąpi skok temperatury, dziecko wymiotuje, traci apetyt, jest płaczliwe, niespokojne, to może być sygnał, że ucho zostało zajęte. Rozstrzygające jest badanie otoskopowe, które przeprowadza laryngolog. Większe zagrożenie ropnym zapaleniem ucha jest wtedy, jeśli katar ze śluzowo-surowiczego przechodzi w gęsty, żółty lub zielony. W przypadku stwierdzenia ropnego wysięku za błoną bębenkową, powinno się wykonać paracentezę, czyli przecięcie błony bębenkowej, żeby usunąć wydzielinę, która się tam zebrała. Takim sposobem zapobiega się powikłaniom.

A jaka jest przyczyna ostrego zapalenia ucha u większych dzieci?

Duże znaczenie ma tu osobnicza skłonność do zapaleń uszu, stan upowietrzenia wyrostka sutkowatego (mieszczącego się w sąsiedztwie ucha), zjadliwość wirusów i bakterii, odporność dziecka. Są dzieci, które nigdy nie mają problemów z uszami, mimo że przechodzą różne inne infekcje.