Oporność bakterii na antybiotyki

Nadużywanie antybiotyków przyczyniło się do pojawiania się i rozprzestrzeniania opornych drobnoustrojów dysponujących coraz sprawniejszymi mechanizmami lekooporności. Co to oznacza dla nas? Bakterie, jako żywe organizmy, uczą się funkcjonować w obecności antybiotyku i wytwarzają mechanizmy oporności, którymi mogą się między sobą wymieniać. Do wymiany dochodzić może nawet pomiędzy różnymi gatunkami bakterii, co prowadzi w konsekwencji do powstawania nowych szczepów niewrażliwych na obecność danego leku. Ponieważ drobnoustroje mają stały kontakt z powszechnie obecnymi w środowisku antybiotykami, a także właśnie ze względu na niewłaściwe lub nieuzasadnione stosowanie antybiotyków, wspomniane mechanizmy są łatwo przekazywane i utrwalane w obrębie różnych gatunków bakterii. W wyniku tego zjawiska dochodzi do selekcji groźnych szczepów wywołujących ciężkie, często śmiertelne przypadki zakażeń, których rozprzestrzenianie nabiera wymiaru globalnego. Antybiotyki, które do tej pory ratowały życie, stają się bezskuteczne w walce z drobnoustrojami. Jest to szczególnie niebezpieczne w przypadku zakażeń ciężkich i powikłanych, które stają się niebezpieczne dla życia.

Co więcej, coraz częściej brakuje także opcji terapeutycznych w przebiegu wcześniej uleczalnych i niegroźnych zakażeń. Te antybiotyki, dostępne na rynku, które uważane jeszcze niedawno były za skuteczną broń przeciwbakteryjną, przestają działać. W rezultacie walka z groźnymi dla człowieka bakteriami okazuje się utrudniona, a czasem nawet niemożliwa.

Warto zwrócić tu uwagę na niepodważalny związek między narastaniem i szerzeniem się oporności a zażywaniem antybiotyków. W krajach, które ograniczyły konsumpcję leków przeciwbakteryjnych, zaznaczył się wyraźny spadek liczby szczepów opornych (Finlandia, Japonia), natomiast tam, gdzie zużycie antybiotyków nadal rośnie, wzrasta również rozpowszechnienie szczepów opornych (Hiszpania, Francja, Włochy, USA).

Pamiętać należy również o tym, że wraz z ilością spożywanych antybiotyków rośnie nie tylko ryzyko rozwoju oporności bakteryjnej, ale także ryzyko występowania i siły działań niepożądanych powodowanych przez dany antybiotyk.