Zachwycamy się kuchniami świata w myśl zasady „cudze chwalicie, swego nie znacie”. Ale wystarczy zajrzeć do słynnych książek kucharskich, żeby przekonać się, że nasza kuchnia jest smaczna, zdrowa i broni się sama.

Nie – dla tłustej kuchni

W 1518 r. przyjechała do Polski księżniczka Bona Sforza, nowo poślubiona żona Zygmunta Starego. Nie zaakceptowała tłustej polskiej kuchni. Włoscy kucharze wprowadzili do menu warzywa, przyprawy i sosy. Na uczcie, wydanej z okazji jej ślubu, podano między innymi: galaretę mięsną z sałatą, sztukę mięsa z białym sosem i musztardą, pieczeń wołową z sosem winnym, dziczyznę gotowaną z przyprawą węgierską i pawie duszone we własnym sosie. Do potraw podano wino białe i czerwone oraz białe wino gotowane z miodem i korzeniami. Pod koniec uczty wniesiono wodę różaną do obmycia rąk i haftowane ręczniki.

Już wtedy polska kuchnia była zdrowa, lekka i bardzo smaczna. I jakże wyrafinowana. Stanisław Czerniecki w najstarszej, zachowanej książce kucharskiej radzi: „Weźmi jarząbka albo kuropatwę, ptaszki, albo gołębie, kapłona albo cielęcinę albo co chcesz. Wymocz, wpuść w garniec, zasol, odwarz, odbierz, nacedź znowu tym rosołem i pietruszki włóż, a gdy dowiera, wtedy daj gąszczu, octu, słodkości, szafranu, pieprzu, cynamonu, rodzynków obojga, limonii, przywarz”. Dalej radzi staropolski kuchmistrz mięso przyprawić octem, sokiem wiśniowym, cukrem, pieprzem, imbirem, goździkami i cynamonem.

Jego „Compendium Ferculorum” cieszyło się ogromną poczytnością. Nic dziwnego, że namiętnie studiował fantazyjne przepisy Adam Mickiewicz, by w księdze XII „Pana Tadeusza” smakowicie wskrzesić obraz staropolskiej uczty, w której kuchnia myśliwska grała pierwsze skrzypce. Dziś polscy kucharze słyną z przyrządzania wspaniałej dziczyzny pozbawionej cholesterolu i bardzo zdrowej.