Trądzik – przyczyny, leczenie

Jest wiele przyczyn, które wywołują lub zaostrzają proces chorobowy. Ogólnie można je podzielić na:

•    Czynniki egzogenne (zewnętrzne), do których zaliczamy: stres, nadmierny wysiłek fizyczny, nadmierną ekspozycję na słońce, nadmiar witaminy B12; zażywanie niektórych leków (kortykosteroidów, leków przeciwpadaczkowych, doustnej antykoncepcji) może doprowadzić do powstania tzw. trądziku polekowego; źle dobrane, zatykające pory kosmetyki przyczyniają się do powstawania zaskórników.

•    Do czynników endogennych (wewnętrznych) należą przede wszystkim zmiany hormonalne, które obserwujemy w czasie pokwitania (w tym okresie obserwuje się największy „wysyp” zmian trądzikowych), podczas ciąży i karmienia, u kobiet mających problem trądzikowy obserwuje się zaostrzenie zmian zapalnych przed wystąpieniem miesiączki.
Należy przypominać pacjentom, że każdą postać trądziku należy leczyć, gdyż nieleczony może przejść w formę przewlekłą, pozostawiając po sobie liczne przebarwienia i blizny. Terapia przeciwtrądzikowa trwa około roku, w szczególnych przypadkach czas leczenia może znacznie się wydłużyć. Każda próba walki z trądzikiem wymaga od pacjenta regularnej, długotrwałej terapii i cierpliwości. W przypadku drobnych zmian trądzikowych świetnie sprawdzają się domowe sposoby i leki miejscowo działające.

Przy terapii przeciwtrądzikowej należy pamiętać, że najbardziej zadowalające skutki terapii osiągamy przy kompleksowym podejściu do zmian skórnych. Optymalny preparat powinien hamować nadmierne wydzielanie sebum, skutecznie ograniczać nadmierne rogowacenie naskórka, działać bakteriobójczo na propionibacterium acnes odpowiedzialne za rozkładanie łoju, skutecznie zmniejszać stan zapalny. Proces terapii przeciwtrądzikowej zależy od rodzaju i przyczyn powstawania omawianej choroby. Łagodne postacie trądziku wymagają z reguły leczenia miejscowego, natomiast w przypadku ciężkich postaci choroby zazwyczaj stosuje się leczenie skojarzone, polegające na podawaniu preparatów o działaniu ogólnym i miejscowym.

Leczenie

Jednym z najczęściej proponowanych preparatów na trądzik jest nadtlenek benzoilu, który wykazuje działanie przeciwbakteryjne, złuszczające naskórek i odblokowuje pory. Jest to jeden z nielicznych preparatów ograniczających powstawanie zaskórników otwartych i zamkniętych. Niestety, w szczególnych przypadkach może on wywołać silne podrażnienie i przesuszenie skóry. Preparat może odbarwiać kolorowe tkaniny, pościel, ubrania itp. i nie można go stosować dłużej niż 3 miesiące (pierwsze efekty leczenia widać już po kilku tygodniach). Innym bardzo popularnym preparatem stosowanym w miejscowym leczeniu trądziku jest kwas azelainowy.

Liczne badania dermatologiczne wykazały, że związek ten charakteryzuje się wielokierunkowym działaniem. Zabija bakterie tlenowe i beztlenowe, normalizuje procesy keratynizacji, co jednocześnie zmniejsza ilość mikrozaskórników. Wykazuje działanie przeciwzapalne przez zmniejszenie ilości wolnych rodników i wybielające. Środki zawierające kwas azelainowy powinny być stosowane miejscowo przez okres co najmniej 4 tygodni. Przy pierwszej aplikacji kosmetyku może dojść do zaczerwienienia i podrażnienia skóry.

Antybiotyki stosowane w leczeniu trądziku są dostępne w postaci ogólnej i miejscowej. Erytromycyna działa bakteriostatycznie, dopiero w wyższych dawkach wykazuje działanie bakteriobójcze. Innym lekiem stosowanym w terapii trądziku, szczególnie typu grudkowo-krostkowego jest klindamycyna. Jest to silny antybiotyk wykazujący działanie bakteriobójcze na paciorkowce i gronkowce. Stosuje się go miejscowo na obszary chorobowo zmienione.

Przy stosowaniu tego preparatu należy pamiętać, że, ze względu na możliwość występowania reakcji fotoalergicznych, nie należy się opalać. Przy terapii klindamycyną w przypadku miesięcy letnich należy stosować kremy z wysokim filtrem w celu uniknięcia powstania przebarwień. W nielicznych przypadkach po zastosowaniu preparatu obserwowano kontaktowe zapalenie skóry, nadmierną suchość lub przetłuszczanie się skóry.