Badacze naszej psychiki od dziesiątek lat opisują odmienne sposoby reagowania na takie same bodźce, w tym stres, pośpiech, nadmiar obowiązków. W efekcie określili cztery wzorce zachowania. Niestety, tylko jeden z nich, nazwany WZB, oznacza zdrową osobowość, która nie wpływa negatywnie na ludzki organizm. Osobowości WZA, WZC i WZD mogą natomiast przysporzyć nam kłopotów.

A jak agresja

Osoby spokojne, wyciszone, którym brak odwagi, by publicznie zabrać głos, często zazdroszczą swym bardziej dynamicznym kolegom. Dominującym w domu, w pracy, w towarzystwie, osiągającym kolejne sukcesy, bo podporządkowującym wszystko ich zdobywaniu. Taki dynamiczny wzór zachowania został określony jako osobowość WZA. Obok tych cech występują także agresja, wrogość, dążenie do perfekcji za wszelką cenę, którym towarzyszy ciągłe napięcie i stres.A pośpiech, niecierpliwość, agresja mogą sprzyjać powstawaniu chorób serca. Na szczęście wiedza na ten temat przebija się już do powszechnej świadomości, dlatego „sercowcy” zdają sobie sprawę, że powinni zwolnić, znaleźć czas na wypoczynek, zrezygnować z ciągłej pogoni za kolejnymi zwycięstwami.

D jak depresja

Osobowość WZD cechuje natomiast skłonność do wypierania lub odsuwania nieprzyjemnych uczuć w sytuacjach stresowych, co jest tym bardziej niebezpieczne, że osoby postępujące według tego wzorca zachowań odczuwają głównie negatywne emocje. To, co dobre i przyjazne, po prostu nie dociera do nich, nie ma więc mowy o równoważeniu stresów. Takie osoby nie potrafią rozpoznać i nazwać swych uczuć, wycofują się, zamiast „eksplodować”. Często źle siebie oceniają, boją się braku akceptacji otoczenia, mają skłonność do zamartwiania się. Mają słabą więź z innymi ludźmi, z życia czerpią nikłą satysfakcję. Reakcje tego typu mogą rodzić skłonność do depresji.

C jak cierpliwość

Jakby na przeciwległym biegunie znajdują się osoby z osobowością WZC. Miłe, spokojne, działające, na pozór, racjonalnie i bez emocji, cierpliwe, zgodne, łagodne, niezdolne do zachowań agresywnych, mające skłonność do poświęcania się. Poddające się woli innych, ulegające zewnętrznym autorytetom, unikające konfliktów za wszelką cenę. Zamknięte w sobie, którym towarzyszy głębokie poczucie bezsilności i bezradności. Często mające niską samoocenę, są niezdolne do rozwijania i podtrzymania długotrwałych więzi z innymi ludźmi, przez co nierzadko żyją samotnie, z poczuciem niespełnionych oczekiwań. W efekcie są skłonne do użalania się nad sobą, przeżywania uczucia bezradności i rozpaczy, dręczą się nawet dawno przebrzmiałymi problemami. Z ich strony nie grozi nam wybuch, ale możemy mieć pewność, że zapamiętają doznane urazy. Będą też rygorystycznie przestrzegać przyjętych norm i zasad, bojąc się ludzkiej obmowy.