Dorośli mają lepiej, bo nieudane życie rodzinne, szwankujące kontakty ze znajomymi, depresję i lęki, a także stos niezałatwionych spraw daje się jakoś ukryć w czterech ścianach. I bilans korzyści jest wtedy zdecydowanie na plus - nadmiar energii do działania, twórcze podejście do pracy, entuzjazm można przekuć na zawodowy sukces. Tak jak zrobili to dotknięci chorobą Thomas Edison, Amadeusz Mozart, Albert Einstein, Dustin Hoffman, Szymon Majewski.

Ale żeby z ADHD wyjść na ludzi, potrzebna jest szybka, precyzyjna diagnoza i dużo pracy samego dziecka, rodziców i nauczycieli. Pracy polegającej na ujarzmieniu gonitwy myśli, odruchów, działań, ujęciu w schematy i struktury dnia codziennego. Motywowaniu i chwaleniu. Nawet wtedy, gdy ma się ochotę chwycić za pas. A z diagnozą ADHD - zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi (z ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder) - wcale nie jest łatwo. Szczególnie nauczyciele często idą na skróty i przyklejają dziecku łatkę nieznośnego łobuza. I wywalają je ze szkoły.

Impulsywność w parze z nadpobudliwością

Charakteryzuje się trzema głównymi grupami symptomów: zaburzeniami koncentracji uwagi, nadpobudliwością, impulsywnością. W każdej grupie jest po kilka objawów. 0 ADHD można mówić wtedy, kiedy regularnie, przez minimum pół roku, w dwóch środowiskach, np. w domu i przedszkolu lub szkole, występuje co najmniej sześć z nich. Zaburzenia koncentracji uwagi uniemożliwiają skupienie się, powodują trudności w organizowaniu zadań i doprowadzaniu ich do końca, słuchaniu i kończeniu rozpoczętych zdań, rozpraszanie się i popełnianie stale tych samych, wynikających z nieuwagi, błędów. Charakterystyczne w tej grupie symptomów jest ciągłe gubienie czegoś, niewykonywanie instrukcji, niezwracanie uwagi na szczegóły.

Nadpobudliwość widać po nerwowych ruchach, gadatliwości, tendencji do biegania w niewłaściwych momentach, przeszkadzaniu innym. Nadpobudliwe dziecko biega dookoła lub wspina się na meble w sytuacji, kiedy takie zachowanie uznawane jest za niewłaściwe, u młodzieży i dorosłych objaw ten często ogranicza się do stałego uczucia niepokoju. Impulsywność objawia się najczęściej nieopanowanymi odruchami, np. wypowiadaniem niewłaściwych komentarzy, a u dzieci - nagłym wybieganiem na ulicę, nieumiejętnością poczekania na swoją kolejkę, wtrącaniem się do rozmów i zabaw innych. Objawy z tych trzech grup mogą się mieszać, występować w różnym natężeniu, ale prawie zawsze sprawiają, że chorzy nie są w stanie korzystać ze swoich doświadczeń, nie widzą konsekwencji działań, nie umieją przesiewać niepotrzebnych informacji i bodźców, nie radzą sobie ze światem. Światem, w którym nie ma czytelnych dla nich znaków i wskazówek.

Świat dotkniętych ADHD składa się z wielu niepowiązanych ze sobą elementów. Jest jak stos rodzinnych zdjęć, które zamiast być ułożone chronologicznie, są rozrzucone bez ładu, struktury, systemu.