Nowotwory układu krwiotwórczego stanowią 10% wszystkich chorób nowotworowych. Białaczka, inaczej zwana leukemią (gr. leukos – biały i haima – krew), to choroba o rozrostowym charakterze układu białokrwinkowego, która objawia się jakościowymi i ilościowymi zmianami leukocytów we krwi, szpiku kostnym i narządach wewnętrznych (śledzionie, węzłach chłonnych). Przyczyny występowania choroby są nieznane, istnieją jedynie przypuszczenia, że na rozwój białaczki mogą mieć wpływ infekcje wirusowe. Wniknięcie odpowiedniego typu wirusa powoduje mutację genetyczną, jednocześnie zmieniając komórkę szpiku w komórkę nowotworową, co daje początek chorobie. Niektóre substancje chemiczne czy zjawiska fizyczne mogą uszkadzać szpik kostny: benzen, niektóre leki onkologiczne, promieniowanie jonizujące.

Rodzaje choroby:

Ostra białaczka szpikowa (OBS, AML, ANLL) – stanowi prawie 60 proc wszystkich przypadków choroby, dotyczy w 80 proc. osób dorosłych. Początek choroby jest nagły, w większości przypadków początkowe objawy występują w ciągu 2 tygodni. Symptomy ostrej białaczki wynikają z zajęcia szpiku kostnego przez komórki nowotworowe:

• niedokrwistość, która objawia się nienaturalną bladością skóry, osłabieniem, ospałością, napadowymi: kołataniem serca i dusznością,

• w związku z obniżoną liczbą białych krwinek notuje się przewlekłe infekcje górnych dróg oddechowych, pojawienie się gorączki bez konkretnej przyczyny,

• występują objawy skazy krwotocznej w związku z obniżoną ilością płytek krwi, krwotoki z nosa, błon śluzowych, wybroczyny krwawe i liczne sińce podskórne bez wyraźnej przyczyny, krwawienie dziąseł przy szczotkowaniu zębów, może pojawić się krew w moczu i w plwocinie,

• chory skarży się na bóle kostno-stawowe związane z rozrostem szpiku kostnego.

Ostra białaczka limfoblastyczna – charakteryzuje się rozrostem tkanki limfatycznej, która nacieka na zdrowe narządy i tkanki. Występuje ona najczęściej u dzieci poniżej 10 roku życia. Objawy są bardzo podobne jak w przypadku ostrej białaczki szpikowej. Oprócz tego obserwuje się powiększenie węzłów chłonnych na karku, pod pachami i w pachwinach, które są niebolesne.Powiększeniu ulega również wątroba i śledziona.

Przewlekła białaczka szpikowa (CML) – stanowi około 25 proc. Wszystkich białaczek i dotyczy osób dorosłych w wieku 30-40 lat. Pierwsze objawy nie są charakterystyczne, a sama choroba rozwija się w sposób utajony, coraz częściej pacjenci dowiadują się o chorobie przy rutynowych badaniach okresowych. W rozmazie krwi pojawiają się: blasty, erytroblasty, promielocyty, metamielocyty, duża leukocytoza. Charakterystyczne jest pojawienie się we krwi obwodowej komórki wszystkich etapów linii rozwojowej neutrofilopoetycznej. Objawy choroby związane są z wysoką leukocytozą. Należą do nich:

• szybka utrata masy ciała,
• zaburzenia świadomości (objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego),
• zaburzenia widzenia,
• bóle głowy,
• niekiedy bolesny wzwód prącia,
• podwyższona temperatura ciała,
• nocne poty,
• pogorszenie tolerancji na wysiłek fizyczny,
• powiększenie śledziony (objaw późny).