Metoda Billingsów

Ten sposób zabezpieczania się przed ciążą jest ściśle związany z obserwacją i oceną śluzu szyjkowego. Wraz z końcem miesiączki przez ok. cztery dni trwa okres niepłodny - wówczas ilość wydzieliny w pochwie jest niewielka, co nie sprzyja żywotności plemników. Jednak im bliżej połowy cyklu (a zatem jajeczkowania), tym śluz staje się coraz obfitszy: początkowo gęsty o barwie białożółtej, następnie - przejrzysty, lepki i ciągnący. Tę wydzielinę
określa się jako śluz estrogenny (przedowulacyjny). Ostatni dzień obecności śluzu estrogennego w pochwie wskazuje na dzień owulacji. Po jajeczkowaniu śluz gęstnieje, przybierając matową, nierozciągliwą konsystencję - to tzw. śluz gestagenny (poowulacyjny). Po zaobserwowaniu pojawienia się go w drogach rodnych, należy odczekać trzy doby. Następne dni to okres niepłodny, który trwa aż do wystąpienia kolejnej miesiączki. Wskaźnik Pearla: 1-40.

Metody chemiczne

Wśród tego rodzaju środków antykoncepcyjnych najpopularniejsze są globulki dopochwowe i kremy plemnikobójcze - obojętne hormonalnie, dostępne w aptekach bez recepty. Globulkę należy umieścić w pochwie na 15-20 min przed stosunkiem. Jej działanie antykoncepcyjne wiąże się z wytworzeniem piany z zawartością nonoxynolu-9, związku chemicznego, który unieruchamia, a następnie niszczy plemniki. Krem plemnikobójczy wprowadza się do pochwy za pomocą specjalnego aplikatora dołączonego do opakowania. Spełnia on swoje funkcje antykoncepcyjne bezpośrednio od momentu aplikacji przez następne sześć godzin. Trzeba jednak pamiętać, że wymienione metody chemiczne, o ile nie są stosowane ze środkiem mechanicznym, wykazują niską skuteczność. Czasem stanowią przyczynę uczuleń i ogólnego dyskomfortu w stosowaniu. Wskaźnik Pearla: 4-36. Cena: od ok. 10 zł do ok. 30 zł

Metody naturalne

Oparte są na naturalnym cyklu miesięcznym kobiety, który z reguły obejmuje 28 dni (czas liczony od pierwszego dnia cyklu do dnia poprzedzającego kolejne krwawienie). Dla niektórych kobiet ważnym argumentem przemawiającym na korzyść tych metod jest brak ingerencji w naturalny rytm organizmu, która stanowi podstawę choćby przyjmowania pigułek hormonalnych. Ponadto metody naturalne nie niosą ze sobą żadnych (lub prawie żadnych) kosztów. Taka forma zabezpieczenia może spełniać swoje funkcje, gdy jest stosowana w stałych związkach. Stanowczo nie poleca się jej nastolatkom, kobietom karmiącym piersią oraz paniom o nieregularnych cyklach i wchodzącym w okres przekwitania. Kalendarzyk małżeński - to tzw. naturalna antykoncepcja. Polega na wyznaczaniu dni płodnych i niepłodnych występujących w trakcie cyklu miesięcznego.

Ważne, by precyzyjnie określić czas jajeczkowania (u zdrowej kobiety przypada w połowie cyklu) i związany z nim okres płodny. Przyjmuje się, że kobieta, której zależy na uchronieniu
się przed ciążą, nie powinna współżyć co najmniej na pięć dni przed owulacją i cztery dni po niej. Właśnie przez taki czas plemniki mogą przetrwać w organizmie kobiety - od kilkudziesięciu godzin do pięciu dni. Jednak dokładne przewidzenie momentu jajeczkowania nie należy do łatwych zadań, dlatego skuteczność metody naturalnej w pierwszym okresie cyklu jest bardzo niska. Trzeba też pamiętać, że przebieg cyklu miesięcznego może ulec zmianie pod wpływem takich czynników, jak: przeziębienie przyjmowanie leków, nieprzespana noc, stres, a także - co istotne szczególnie latem - zmiana otoczenia. Wskaźnik Pearla: 14-40.

Metody mechaniczne

Najpopularniejszym sposobem antykoncepcji mechanicznej jest powszechnie dostępna prezerwatywa. Stosowano ją już w starożytnym Egipcie. Działanie zabezpieczające przed nieplanowaną ciążą polega na blokowaniu dostępu plemników do pochwy i kanału szyjki macicy. Poprawnie stosowana prezerwatywa jest skuteczną formą antykoncepcji, a ponadto chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. Polecana przede wszystkim w przypadku sporadycznych kontaktów seksualnych. Wskaźnik Pearla: 2-15. Cena: od ok. 3 zł do ok. 10 zł.

Metoda termiczno-objawowa

Stanowi połączenie metody termicznej i metody Billingsów oraz badania szyjki macicy. jB^ W okresie niepłodnym szyjka macicy jest twarda, skierowana ku tyłowi, a jej zewnętrzne ujście - zamknięte. Natomiast w fazie płodnej szyjka macicy charakteryzuje się wyczuwalną miękkością, przy czym jest lekko uniesiona do przodu; ujście szyjki - rozwarte na szerokość palca. Podsumowując: dni płodne - rozwarta, „rozpulchniona" szyjka macicy, podwyższona temperatura ciała, rozciągliwy, przejrzysty śluz szyjkowy; dni niepłodne – zanik wymienionych objawów. Wskaźnik Pearla: 3-35.

Metoda termiczna

U zdrowej kobiety w czasie jajeczkowania temperatura ciała nieznacznie spada, po czym gwałtownie się podnosi - nawet do 37;5°C. Dzieje się tak za sprawą progestagenu, który podczas owulacji wydziela się w dużych ilościach. Zgodnie z metodą termiczną należy codziennie mierzyć temperaturę ciała (najlepiej rano, przed wstaniem z łóżka, umieszczając termometr na 10 min w jamie ustnej lub pochwie). Wyniki dobrze jest notować na papierze milimetrowym - wówczas dzień owulacji utworzy linię wznoszącą się gwałtownie do poziomu ponad 37°C. Na pięć dni przed zaobserwowanym skokiem temperatury oraz cztery dni po nim należy powstrzymać się od kontaktów seksualnych. Na początku stosowania metody termicznej, przez co najmniej sześć cykli należy współżyć tylko po jajeczkowaniu. Trzeba jednak pamiętać, że warunkiem miarodajności tej metody jest prawidłowo przebiegający cykl miesięczny. Tymczasem u 10-20 proc. kobiet zdarzają się cykle, podczas których temperatura ciała się nie zmienia, co wiąże się chociażby z brakiem owulacji. Wskaźnik Pearla: 1-20.