Ostrożnie z UV

Światło to promienie elektromagnetyczne wywołujące u ludzi wrażenia optyczne. Oprócz promieniowania widzialnego docierają  do nas jednak jeszcze  inne jego rodzaje, takie jak  promieniowanie ultrafioletowe,    które ze względu na długość fali można podzielić  na trzy grupy: UVA, UVB i UVC. Warto zastanowić się, jak owe promienie oddziałują na kolejne elementy naszej skóry. Promieniowanie UVA wnika do tzw. skóry właściwej, UVB jest pochłaniane przez naskórek, a także przez żywe warstwy komórek, promieniowanie o najkrótszej fali, a jednocześnie największej ilości energii to promieniowanie UVC. Są to promienie całkowicie pochłaniane przez warstwę ozonową.

Jakie są następstwa  oddziaływania słońca na nasz organizm? Najważniejszym pozytywnym elementem jest stymulacja syntezy witaminy D3, która ma wpływ na wiele procesów w organizmie, głównie na gospodarkę wapniowo-fosforanową, a więc system kostny. Niewielu z nas wie, że 10-minutowy pobyt na słońcu w wystarczającym stopniu rekompensuje ten proces syntezy, a poza tym witamina ta występuje  w wielu produktach spożywczych.

Innym pozytywnym elementem jest opalenizna, którą każdy z nas chciałby posiadać. Należy sobie jednak zdawać sprawę, że opalanie niesie ze sobą zdecydowanie więcej skutków negatywnych. Zaobserwowano, że częstość występowania raka skóry zwiększa się na całym świecie i największe strefy endemiczne to takie rejony, jak Australia i stan Teksas w USA, a więc tam, gdzie słońce promieniuje najsilniej. Stwierdzono, że najbardziej niebezpieczna jest intensywna, krótkotrwała ekspozycja na słońcu prowadząca do oparzeń szczególnie u osób w młodym wieku o bladej karnacji, a więc z małą ilością melatoniny (barwnik skóry).

Dlaczego słońce powoduje raka skóry?

Przenikanie promieni UVB oddziałuje na zmiany w kwasach nukleinowych DNA, które są głównymi czynnikami w procesie powstawania nowych komórek. Większość uszkodzeń zostaje rozpoznana i kilka sekund później zaczynają się mechanizmy regeneracyjne, ale czasami uszkodzenie jest tak silne, że komórka umiera lub jest błędnie naprawiona i powstaje następna z błędną informacją genetyczną, ulegając dalszym podziałom. Ryzyko powstania błędnych procesów naprawczych wzrasta wraz z liczbą naświetlań promieniami UV w ciągu całego życia. W przypadku ostrych uszkodzeń świetlnych na skórze pojawia się rumień.

Obraz kliniczny oparzenia słonecznego pojawia się po 3-4 godzinach przebywania na słońcu, a późne i długotrwałe skutki silnych poparzeń prowadzą do przewlekłych uszkodzeń, do przedwczesnego starzenia się skóry, do stanów przedrakowych oraz do raka skóry. Dlatego ważne jest zwracanie szczególnej uwagi na nasze ciało, na występowanie jakichkolwiek zmian w postaci wszelakich znamion. Normalne, okrągłe kształty nie powinny wzbudzać podejrzeń, niemniej nieregularne o postrzępionych krawędziach plamy różnego koloru winny zwrócić naszą uwagę.

Mikroskopowa analiza kształtu i koloru jest pierwszym etapem badania, po którym następuje chirurgiczna biopsja fragmentu skóry i analiza patologiczna. W przypadku stwierdzenia raka  (skin melanoma) w zasadzie obowiązuje chirurgiczne wycięcie kawałka skóry i tu jest największy problem, gdyż nie sposób usunąć wszystkich zmienionych komórek. Tradycyjna onkologia, a więc chemioterapia oraz terapia monoklonalnymi przeciwciałami jest bezradna w sytuacji, gdy występują przerzuty.