Czy to prawda, że coraz częściej się uczulamy?

W tej chwili na alergię choruje 5 do 8 mln osób w Polsce. Lekarze spotykają się z nieprawdopodobnym wzrostem reakcji pacjentów zwłaszcza na chemizację produktów. Mam pacjentów, którzy nie mogą wejść do perfumerii, bo są uczuleni na skład różnych kosmetyków, albo do restauracji, gdyż zapachy wydzielane przez związki przedłużające okres spożycia potraw działają alergizująco, powodując kichanie, wodnistą wydzielinę z nosa, jego świąd, poczucie kurczu krtani. Obecnie poszukuje się setek alergenów chemicznych. Bardzo trudno jest znaleźć przyczynę uczulenia w tej sytuacji. Diagnostyka w postaci testów skórnych i testów w surowicy krwi jest więc rozbudowana i kosztowna.

Ja mogę zdiagnozować około 50 alergenów chemicznych, w tym np. balsam peruwiański, który wchodzi w skład większości kosmetyków. Z kolei, gdy poddaję testom panie fryzjerki lub kosmetyczki, to często okazuje się, że są uczulone na hennę indyjską. Niektórzy ludzie są zaś uczuleni na gumę, z której zrobiona jest opona samochodowa. Kiedy samochód rusza lub hamuje, to cząsteczki tej gumy unoszą się w powietrzu i ludzie mają napady duszności. W Los Angeles radio podaje dwa razy dziennie stężenie cząsteczek opon samochodowych w powietrzu. Jeśli wynosi ono powyżej 100 cząsteczek na m kw., to powoduje to duszności.

Czy za powstawanie alergii jest odpowiedzialny jeden gen?

Nie. Jest wiele genów odpowiedzialnych za alergie. Aby pojawiła się alergia muszą być spełnione dwa warunki: występowanie genu i duża ekspozycja na alergen.

Jak się wykrywa geny odpowiedzialne za alergie?

Pobiera się wymaz z nosa lub jamy ustnej albo bierze wycinek skóry i potem bada się to pod mikroskopem. Każdy posiadacz tej klasy genów jest potencjalnym alergikiem. Ale, żeby ta choroba rzeczywiście powstała trzeba, jak wspomniałem, mieć kontakt z alergenem i to przez dłuższy czas. Aby się uczulić na gumę, z której są opony samochodowe, trzeba być przynajmniej kierowcą taksówki. By uczulić się na pyłki traw trzeba dużo spać w świeżo skoszonym sianie lub chodzić wśród łanów zbóż. Natomiast jeśli człowiek z genami alergii będzie mieszkał na Antarktydzie, to alergia na trawy i gumę nigdy u niego nie wystąpi.

A może wystarczy usunąć przyczynę, w tym geny, aby nie zachorować?

Na pewno tak. Ale na taki zabieg nie ma zgody – ani etycznej, ani politycznej. Nawet tak wielkie potęgi gospodarcze jak Stany Zjednoczone nie godzą się na terapię za pomocą wycinania genów chorobotwórczych. Barack Obama ograniczył fundusze na inżynierię genetyczną. Tak więc nie możemy sobie manipulować genami. Chociaż dzięki temu moglibyśmy pozbyć się wielu genozależnych chorób, np. takich, jak rak czy cukrzyca. Na szczęście alergia nie jest najgroźniejszą chorobą na świecie.