Łysienie plackowate charakteryzuje się nagłą utratą włosów o charakterze ogniskowym. Włosy nagle wypadają, często w ciągu kilku godzin, pozostawiając okrągły placek, przy czym skóra nie wykazuje żadnych zmian chorobowych. Może dotyczyć osób dorosłych i dzieci (bardzo często występuje u dzieci z zespołem Downa). Przyczyna choroby nie jest jeszcze znana. Przyjmuje się, że jest ona wynikiem zaburzeń immunologicznych organizmu. Specjaliści twierdzą, że choroba ma podłoże genetyczne, a na rozwój jej wpływa stres długotrwały o dużym nasileniu. Może dotyczyć nie tylko skóry głowy, ale również rzęs czy brwi. Na szczęście utrata włosów w łysieniu plackowatym jest odwracalna, aż w 60 proc. dochodzi do samoistnego odrośnięcia utraconych włosów.

Niestety, choroba ta może mieć charakter nawrotowy. Leczenie jej polega głównie na stosowaniu środków miejscowych, które mają za zadanie przyspieszyć odrost włosa. Należą do nich substancje miejscowo drażniące, kortykosteroidy w postaci kremów lub maści i minoksidil.

Inne typy łysienia

Innym typem łysienia, dotyczącym szczególnie kobiet, jest łysienie telogenowe polegające na równomiernej utracie włosów na całej powierzchni głowy. Jest to forma łysienia niebliznowaciejącego. Jest to odpowiedź organizmu na zmiany hormonalne czy napięcie metaboliczne, dlatego też kobiety po porodzie, drastycznie odchudzające się, po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych, przewlekle przyjmujące retinoidy, beta-blokery, po operacji czy intensywnym stresie mogą zauważyć nadmierną utratę włosów. Zwykle włosy samoistnie odrastają po upływie 3-6 miesięcy, terapia farmakologiczna polega głównie na usunięciu przyczyny łysienie, uregulowania gospodarki hormonalnej. Pomocniczo zaleca się włączyć minoksidil.

Najczęściej stosowaną metodą diagnostyczną jest trichogram, jest to mikroskopowe badanie mające na celu ocenić 100 opuszek włosów pobranych z dwóch różnych miejsc głowy. Badanie to pozwala stwierdzić, w jakiej fazie są wyrwane włosy. Pomocna w ocenie jakości włosów jest mikroskopia świetlna, w której ogląda się łodygi włosów i ocenia ich „jakość”. Metoda ta jest szczególnie pomocna w diagnozowaniu łysienia o podłożu genetycznym. Najbardziej selektywną metodą jest badanie histopatologiczne mieszków włosowych, dzięki któremu możemy jednoznacznie określić rodzaj występującego łysienia. Badanie polega na pobraniu wycinków skóry z miejsc objętych chorobą i ocenie liczby mieszków włosowych prawidłowych i zmienionych chorobowo.

Lekarze i pacjenci wolą jednak nieinwazyjne metody diagnozowania choroby, dlatego w tym celu używany jest najczęściej fototrichogram. Polega to na wykonaniu dwóch fotografii tego samego miejsca w odstępie 72 godzin, dokładniejszą komputerową modyfikacją tego badania jest trichoscan. Obydwa badania mają na celu określić liczbę włosów w fazie wzrostu (anagenu) i fazie spoczynku (telogenu) oraz dobrać odpowiednią metodę leczenia.