Grypa jest ostrą, zakaźną chorobą dotykającą co roku około 20 proc. ludności. Powodują ją trzy odmiany wirusa: A, B oraz C. Wirus A mutuje przeważnie raz na 10 lat, przez co zyskuje odporność na szczepionki i może powodować epidemię na skalę światową –pandemię. Wywołuje on infekcje u ludzi i niektórych zwierząt: m.in. świń oraz ptaków. Wirus B jest mniej zmienny i dotyczy wyłącznie ludzi. Wywołuje on epidemie na ograniczonych obszarach zwykle co 5 lat. Najbardziej łagodnym typem wirusa jest wirus grypy typu C, który praktycznie nie powoduje epidemii, a jedynie epizodyczne zachorowania pojawiające się najczęściej między grudniem a marcem. Wirus ten występuje u ludzi i świń.

Grypa sezonowa

Do zakażenia grypą sezonową dochodzi drogą kropelkową, najczęściej podczas kichania, kaszlu lub rozmowy z zarażoną osobą. Okres jej wylęgania wynosi zwykle od jednego do trzech dni, po czym następuje nagły i szybkie rozwój choroby. Grypa objawia się przede wszystkim wysoką gorączką (powyżej 38°C), dreszczami, bólami mięśni i stawów, jadłowstrętem oraz ogólnym zmęczeniem. Później może pojawić się katar, ból gardła, kaszel i biegunka, a przy ostrej grypie – światłowstręt. W czasie choroby należy odpoczywać w ciepłym miejscu, pić dużą ilość płynów (najlepiej ciepłą wodę, słabą herbatę lub soki owocowe) i stosować lekkostrawną dietę. W celu obniżenia gorączki można przyjmować leki przeciwgorączkowe: paracetamol, pyralginę, aspirynę (bezwzględnie przeciwwskazana u dzieci) lub stosować okłady na czoło i skronie. W razie konieczności można również sięgnąć po środki przeciwbólowe lub przeciwzapalne. Dostępne jedynie na receptę leki przeciwwirusowe (oseltamiwir, zanamiwir, amantadyna, rimantadyna) podawane są jedynie osobom starszym, kobietom ciężarnym i z upośledzonym układem odpornościowym.

Zwykle po tygodniu spędzonym w łóżku można wrócić do normalnych czynności, choć jeszcze przez dwa tygodnie można odczuwać osłabienie. Gdy grypa nie przechodzi w ciągu tygodnia lub w przypadku wystąpienia kłopotów z oddychaniem, bólu w klatce piersiowej lub okolicy oczu, należy skonsultować się z lekarzem. W niektórych przypadkach może bowiem dojść do groźnych powikłań, do których należą głównie: zapalenie płuc, oskrzeli, ucha środkowego, mięśnia sercowego, nerwów oraz opon mózgowo-rdzeniowych. W ich wyniku umiera od 250 do 500 tys. osób rocznie. Na powikłania pogrypowe szczególnie narażone są osoby starsze, dzieci, kobiety ciężarne, cukrzycy oraz osoby o obniżonej odporności.

Najlepszą metodą zapobiegania grypie są szczepionki ochronne. Ze względu na zmienność budowy wirusa grypy szczepienia należy powtarzać co roku, najlepiej jesienią. Szczepionki osiągają 90 proc. skuteczności w przypadku dorosłych, zdrowych osób.