Czym jest menopauza?


Menopauzę, zwaną inaczej klimakterium lub przekwitaniem, definiuje się jako zanik miesiączkowania spowodowany zmniejszoną produkcją żeńskich hormonów płciowych: estrogenów i progesteronu. Menopauza nie jest chorobą, a naturalnym stanem, przez który przechodzi każda kobieta. Nie da się jej w żaden sposób zapobiec, nawet za pomocą terapii hormonalnej. Kobiety często uważają, że menopauza jest pierwszym krokiem w stronę starości, wiele z nich przechodzi wówczas tzw. zespół „pustego gniazda” związany z opuszczeniem przez dzieci domu rodzinnego, a charakteryzujący się poczuciem osamotnienia i zagubienia. Spójrzmy na to jednak obiektywnie – właśnie wtedy kobieta ma czas dla siebie, na własne zainteresowania, może spokojnie zaplanować swoją przyszłość, trwającą najprawdopodobniej jeszcze 1/3 jej życia, a także czerpać radość z seksu bez obaw o nieplanowaną ciążę.

Czas wystąpienia

Okres przekwitania występuje zazwyczaj między 45 a 55 rokiem życia. Około 1 proc. populacji kobiet (przy czym aż 5 proc. bliźniaczek jednojajowych) przechodzi przedwczesną menopauzę przed 45 rokiem życia. Jej powody nie są do końca poznane, jednakże udowodniono, że mogą ją wywołać choroby tarczycy, cukrzyca, zaburzenia układu immunologicznego oraz palenie tytoniu. W przypadku kobiet, które przeszły chemioterapię lub zostały poddane kastracji, czyli operacyjnemu usunięciu jajników, również możliwe jest wystąpienie menopauzy przed 45 rokiem życia, którą w tym przypadku określa się jako menopauzę wywołaną sztucznie. Na ogół menopauzę poprzedza okres przedmenopauzalny, kiedy miesiączkowanie staje się rzadsze i mniej obfite, a czas między kolejnymi owulacjami wydłuża się. Przyjmuje się, że czas przedmenopauzalny trwa rok do momentu wystąpienia ostatniego krwawienia miesiączkowego.

Objawy

U większości kobiet okres menopauzy przebiega z pewnymi dolegliwościami spowodowanymi wahaniami poziomu hormonów. Najczęstszym, bo dotykającym aż 70 proc. kobiet, objawem menopauzy są uderzenia gorąca oraz towarzyszące temu zaczerwienienia twarzy, szyi i klatki piersiowej, nagłe pocenie się oraz zawroty głowy.

Dolegliwości te mogą pojawić się zarówno w dzień, jak i w nocy, średnio pięć razy dziennie i zwykle trwają rok, licząc od daty ostatniej miesiączki. Do objawów zespołu klimakterycznego zalicza się ponadto zaburzenia psychiczne: chwiejność nastroju, nerwowość, niecierpliwość, drażliwość, kłopoty z koncentracją i pamięcią, nastrój depresyjny, bezsenność oraz zmiany fizyczne: suchość skóry, powstawanie zmarszczek, osłabienie włosów, które w rzadkich przypadkach może prowadzić do wyłysienia, pojawienie się smug i bruzd na paznokciach, przybieranie na wadze, częstsze oddawanie moczu, skłonność do chorób układu krążenia (miażdżyca, choroba wieńcowa, zawał mięśnia sercowego) i narządu ruchu (utrata masy kostnej prowadząca do osteoporozy), suchość, świąd i brak elastyczności pochwy oraz związana z nimi utrata zainteresowania seksem.