Kwas hialuronowy to glikozaminoglikan (rodzaj polisacharydu), który występuje we wszystkich organizmach żywych. Chemicznie nie jest kwasem, ale biopolimerem, w skład którego wchodzą: mery disacharydowe utworzone z amidu kwasu D-glukuronowego i N-acetylo-D -glukozaminy. Kwas hialuronowy jest elementem tkanki łącznej (zrębu chrząstki i płynu stawowego). Chroni także śródbłonek rogówki przed mechanicznym uszkodzeniem. Ponadto działa miejscowo hemostatycznie oraz zmniejsza pooperacyjne odczyny przekrwienia, wpływa korzystnie na gojenie się rany i utrzymuje właściwe nawilżenie i elastyczność skóry. Obecnie kwas hialuronowy uzyskiwany jest metodami biotechnologicznymi. Wcześniej otrzymywano go z grzebieni kogucich czy pępowiny.

Stawy

Dostawowe stosowanie kwasu hialuronowego ma na celu poprawę właściwości mechanicznych zmienionego zapalnie płynu maziówkowego. Przywracając prawidłowe właściwości reologiczne płynu, pokrywa i chroni powierzchnię tkanek, wypełnia przestrzeń międzykomórkową miękkiej tkanki łącznej stawu. Dzięki temu zapewnia ochronę komórkom i elementom włóknistym macierzy zewnątrzkomórkowej. Zmniejszając również stopień pobudliwości receptorów bólowych w stanie spoczynku oraz podczas ruchu, redukuje dolegliwości bólowe i przywraca prawidłową ruchomość w stawie. Kwas hialuronowy powoduje wzrost lepkości płynu stawowego, ułatwiając poślizg powierzchni stawowych. Zwiększa przenikanie substancji odżywczych do chrząstki stawowej, w wyniku czego poprawia się czynność stawu. Powyższe właściwości kwasu hialuronowego wykorzystuje się w okresowym zastąpieniu i uzupełnieniu płynu maziówkowego, w leczeniu bólu, związanego z chorobą zwyrodnieniową stawów oraz w celu zwiększenia ruchomości stawów przez ograniczenie lub eliminację bólu.

Preparaty z tą substancją wskazane są w chorobie zwyrodnieniowej w obrębie stawu kolanowego u pacjentów, którzy nie odpowiadają na zachowawcze leczenie niefarmakologiczne oraz leczenie prostymi analgetykami. Kwas hialuronowy i jego sole podaje się w postaci iniekcji raz w tygodniu w siedmiodniowych odstępach.

Oprócz powyżej opisanego podania dostawowego, kwas hialuronowy można przyjmować również doustnie. Na naszych aptecznych półkach mamy wiele suplementów diety wzmacniających i regenerujących elementy aparatu ruchu. Ich składnikami są najczęściej: glukozamina, chondroityna, ekstrakt z kadzidłowca czy korzenia imbiru, kolagen, witamina C. Do tej grupy dołączył także kwas hialuronowy.

Oczy

Opisywany biopolimer występuje w gałce ocznej i płynie łzowym. Jest wykorzystywany w chirurgii okulistycznej przedniego odcinka oka, np. przy usuwaniu zaćmy, uszkodzeniach gałki ocznej. Świetnie się sprawdza w objawowym leczeniu zespołu suchego oka, niestabilności filmu łzowego, przy stosowaniu soczewek kontaktowych. Nawilża i pielęgnuje rogówkę i spojówkę, zmniejszając podrażnienia wywołane negatywnym wpływem otaczającego środowiska. W kroplach do oczu hialuronian sodowy często występuje z innymi substancjami czynnymi, np. heparyną, dekspantenolem, które wzmacniają jego działanie.