A oto podstawowe sposoby wczesnego wykrywania raka piersi, czyli zapewnienia sobie maksymalnych szans, gdyby do choroby doszło.

Od 20 roku życia należy, co miesiąc robić samobadanie piersi, najlepiej w tydzień po miesiączce. Zalecenie samobadania obowiązuje wszystkie grupy wiekowe. Kobiety po menopauzie powinny je wykonywać w dowolnym, byle stałym terminie;

Od 30 roku życia konieczne jest badanie piersi u lekarza raz w roku, choćby nie było w nich żadnych zmian. Warto jednak wiedzieć, że u 50 proc. kobiet w tym wieku mogą się pojawić zmiany w piersiach. Ale bez paniki. Nie każde zgrubienie oznacza nowotwór.

Od 35 roku życia trzeba regularne wykonywać raz w roku mammografię. Chyba, że lekarz zaleci USG.

W wieku 40-49 lat mammografię można wykonywać co dwa lata.

W wieku 50-60 lat mammografia wskazana jest raz do roku.

Powyżej 60 roku życia – mammografia, według zaleceń lekarza, z reguły, raz na półtora roku lub co dwa lata.

Wybór badania

Decyzja o tym, które badanie jest bardziej odpowiednie dla konkretnej kobiety, zależy od budowy piersi. Mammografię wybiera się wtedy, gdy piersi zawierają głównie tkankę tłuszczową. Ultrasonografię, gdy zdecydowaną przewagę ma tkanka gruczołowa. O tym, jakie badania są potrzebne, decyduje lekarz.

Mammografia, czyli prześwietlenie

Polega na umieszczeniu piersi pomiędzy dwiema płytami i prześwietleniu promieniami rentgenowskimi. Dawka tych promieni X jest minimalna, pacjentce nie grozi więc niebezpieczeństwo napromieniowania, jednak bez wyraźnego polecenia lekarza nie powinno się badania powtarzać częściej, niż wynika z zaleceń dla osób w określonym wieku. Badanie nie wymaga żadnych przygotowań ze strony pacjentki, jednak powinno być przeprowadzone zawsze w pierwszej połowie cyklu miesiączkowego. Mammografia trwa krótko, ok. 10 min, w jej trakcie niezbyt przyjemnie odczuwa się ucisk aparatu. Po badaniu pacjentka otrzymuje wynik – kliszę rentgenowską i opis. Trzeba go zawsze pokazać lekarzowi, który na tej podstawie określi dalsze postępowanie lub tylko wyznaczy termin kolejnego badania. Mammografia należy do najbardziej skutecznych metod w diagnozowaniu i profilaktyce nowotworów piersi, bo wykrywa już guzki o średnicy  0,3 cm.

USG, czyli diagnoza na podstawie ultradźwięków

Badanie jest proste, szybkie, bezbolesne. Podobnie jak mammografia nie wymaga żadnych przygotowań. Polega na przesuwaniu głowicy ultrasonografu po piersiach, posmarowanych uprzednio specjalnym żelem. Dzięki emitowanym przez aparat ultradźwiękom, lekarz obserwując na monitorze wnętrze piersi, może zauważyć nieprawidłowości i niekorzystne zmiany w jej budowie. Wynik USG to zdjęcie komputerowe z opisem. Powinien je, oczywiście, obejrzeć lekarz kierujący na USG. Na USG często kieruje się młode kobiety, które stosują antykoncepcję hormonalną.

Co jeszcze trzeba wiedzieć?

Tak jak przy wielu innych chorobach, zwiększone ryzyko wystąpienia raka piersi może być dziedziczne. Nie oznacza to wyroku, lecz konieczność zachowania większej czujności, zwłaszcza gdy nowotwór występował u kobiet w rodzinie matki, w stosunkowo młodym wieku, w obydwu sutkach. O takich okolicznościach należy mówić, nawet bez pytania, podczas wizyt u lekarza ginekologa czy internisty.