Co na stole?

Choć kanon potraw wielkanocnych w Polsce jest stały, to poszczególne regiony mają swoje wyjątkowe specjalności. Górale – święcelinę. Wszystkie okrawki mięs świątecznych i kiełbasę oraz jajka należy pokroić w kostkę, dodać zieleninę, 2 łyżki startego chrzanu, zalać połową szklanki kwaśnego mleka połączonego ze śmietaną i delikatnie wymieszać. W górach robi się też chrzanówkę – żurek na wędzonce doprawiony czosnkiem i lubczykiem.
Na Śląsku na Wielkanoc gotuje się zupę z soczewicy i piecze tort chlebowy z wkładką. Pod Kaliszem – mazurki z masą kajmakową. Na Pomorzu królują baba drożdżowa, szynka i domowe wędliny. W okolicach Biskupina – tradycyjna kaczka z jabłkami. W Koziegłowach – jajka gotowane w herbacie i biała niewędzona szynka. W Chojnicach święta nie mogą odbyć się bez własnoręcznie sporządzonych pasztetów. Na Podlasiu natomiast do wielkanocnego obiadu podaje się nalewkę na chrzanie, która ma właściwości zdrowotne i skutecznie chroni przed skutkami przejedzenia.

Wiosna i odrodzenie

A przecież od tego, co na stole i w żołądku, ważniejsze jest to, co w sercu. Święta Wielkiej Nocy poprzedzane były „pogrzebem żuru”. Kiedy nadchodził czas radości, wylewano postny żur na ziemię. W podobnie malowniczy sposób żegnano się z postnym śledziem – przybijano rybę do drzewa. Święta to radość. Jej symbolem jest także zajączek. W naszej tradycji jednak szarak występuje jako zapowiedź niespodzianki, prezentu, którego dzieci szukają w wielkanocny poranek. Zapowiedzią nowego, odrodzonego życia jest również śmigus dyngus. Co roku w Poniedziałek Wielkanocny, zwany „lanym”, Polacy „śmigają się” witkami wierzby po nogach i oblewają wodą. To kolejny symbol – woda oczyszcza i symbolicznie pozbywamy się brudu, chorób i grzechu. Umocnieni na duchu i ciele Polacy zaczynają nowe życie. Od nowa.