Po pobraniu krwi od pacjenta samo jej badanie odbywa się automatycznie. Otrzymuje się liczbę, rodzaj, wielkość, kształt i inne cechy charakterystyczne komórek krwi. W czasie tego badania analizatory hematologiczne mierzą krwinki i płytki i porównują je z wyznaczonym wzorcem. Jeżeli wyniki badania odbiegają od prawidłowych norm, należy szybko udać się do lekarza.

Bardzo często bada się we krwi tzw. odczyn Biernackiego (OB), który mówi o szybkości opadania krwinek czerwonych w osoczu w czasie jednej godziny. Przekroczenie podanych norm może świadczyć o stanie zapalnym w organizmie. Ogólnie można powiedzieć, że wzrost liczby białych krwinek może potwierdzać zakażenie.

Nagła zmiana liczby czerwonych krwinek i to zarówno jej wzrost, jak i zmniejszenie się może potwierdzić trwające właśnie procesy krwawienia lub krzepnięcia. Zbyt mała liczba czerwonych ciałek krwi mówi o tym, że organizm nie dostaje wystarczającej ilości tego wszystkiego, co przenosi krew. Np. brak dostatecznej ilości tlenu powoduje szybsze męczenie się, a nadmiar czerwienicę i zatory krwi. (czy zatory żylne).