Organizm ludzki do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje około 60 składników, a 40   z nich określa się jako niezbędne (muszą być dostarczone z pożywieniem). Głównymi elementami właściwej diety są: białka, tłuszcze, węglowodany, witaminy i składniki mineralne. Przyjrzyjmy się bliżej dwóm pierwszym. W jakich schorzeniach należy modyfikować ich zawartość w diecie?

Tłuszcze

Tłuszcze stanowią 10-15 proc. masy ciała u mężczyzn i 15-25 proc. u kobiet. Są składnikami o szczególnym znaczeniu:

- dostarczają energii, witamin A, D, E, K i NNKT,
- decydują o przepuszczalności, aktywności enzymatycznej, właściwościach receptorowych błon komórkowych,
- wchodzą w skład płynów ustrojowych,
- są prekursorami syntezy hormonów steroidowych kory nadnerczy i hormonów płciowych,
- uczestniczą w syntezie prostaglandyn, prostacyklin, tromboksanów,
- poprawiają walory smakowe posiłków,
- podnoszą wartość energetyczną potraw oraz ich sytość,
- zwiększają wykorzystanie prowitaminy A.

Łatwo zauważyć, iż lista korzyści płynących ze spożywania lipidów jest długa. Mimo to nadmierna podaż produktów bogatych w tłuszcz nie jest wskazana, ponieważ prowadzi do otyłości i chorób, rozwijających się na jej podłożu. Są to m.in. nowotwory: gruczołu krokowego, piersi, jajnika, trzustki, odbytnicy, okrężnicy; choroby układu krążenia, cukrzyca typu 2. Tłuszcze zwierzęce w pożywieniu mają wpływ na stężenie cholesterolu we krwi, a więc także na rozwój zmian miażdżycowych w naczyniach, głównie wieńcowych.

Zapotrzebowanie na lipidy zależy od potrzeb energetycznych organizmu. Trudno ustalić konkretne normy, ponieważ możliwa jest synteza tego składnika ze spożywanych węglowodanów. Przyjmuje się, że tłuszcze powinny dostarczać 25-30 proc. energii całkowitego pożywienia.

W przewlekłym zapaleniu i kamicy pęcherzyka żółciowego oraz dróg żółciowych, chorobach miąższu wątroby, przewlekłym zapaleniu trzustki, we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego wskazana jest dieta lekkostrawna z ograniczeniem tłuszczu (do 30-50 g/dobę). Ilość ta dotyczy zarówno tłuszczu znajdującego się w produktach, np. jajach, mleku, wędlinach, mięsie oraz dodawanego do potraw pieczywa. Należy pamiętać, iż produkty białkowe dostarczają ponad połowę dziennej racji tłuszczu.