To nie temat do rozmów

Wzdęcia i gazy to dolegliwość wstydliwa, choć coraz bardziej powszechna. Nawet u lekarza mówi się o niej niechętnie. Tymczasem warto sobie uświadomić, co ją powoduje, by orientować się, kiedy jest tylko codziennym kłopotem, a kiedy może oznaczać poważniejsze schorzenie. A zatem te fatalne gazy jelitowe składają się głównie z dwutlenku węgla, siarkowodoru, azotu oraz metanu i powstają w trakcie procesów fermentacji, za które odpowiedzialne są bakterie symbiotyczne.

Drugim czynnikiem, powodującym ich gromadzenie, jest po prostu połykanie powietrza w trakcie oddychania i jedzenia. W prawidłowo funkcjonującym organizmie gazy jelitowe są usuwane przez przewód pokarmowy jako „odbijanie powietrza” i „gazy”, czyli wiatry. Wszystkie te procesy są normalnymi, fizjologicznie występującymi zjawiskami. Kłopoty sprawiają wtedy, gdy dochodzi do nadmiernej produkcji i gromadzenia się gazów jelitowych. Jednym z nich, najczęstszym, są właśnie wzdęcia brzucha.

Groźne czy tylko kłopotliwe?

Wzdęcia może spowodować każde zaburzenie w funkcjonowaniu  układu pokarmowego. Sprzyjają  im  długotrwałe zaparcia, upośledzenia funkcji jelit, choroby trzustki i wątroby, choroba wrzodowa, nietolerancja pokarmowa, a także choroby występujące na tle nerwowym, np. zespół jelita drażliwego. I w takich przypadkach konieczna jest pomoc lekarza. Bywa, że wzdęcia pojawiają się po leczeniu antybiotykami. Zmieniają one lub niszczą naturalną florę jelitową w przewodzie pokarmowym. A właśnie tworzące ją drobnoustroje są  niezbędne do prawidłowego przebiegu procesu trawienia. Dlatego najczęściej poza antybiotykiem lekarz przepisuje środek ochronny, niestety, nierzadko lekceważony przez pacjenta. To błąd. Jednak odpowiednie środki można kupić w aptece bez recepty. Odbudowie flory bakteryjnej sprzyjają też jogurty zawierające  żywe bakterie.

Wzdęcia mogą jednak wystąpić także u ludzi absolutnie zdrowych. Czynnikiem, który obecnie szczególnie im sprzyja, jest stres. Pod jego wpływem więcej gazu, czyli po prostu powietrza, połyka się podczas jedzenia i picia. Jego część zostanie usunięta przez „odbijania”, ale reszta może powiększać brzuch. Poza tym gaz wytwarzany w jelitach  pochodzi z różnych procesów trawiennych. Nawet u zdrowych ludzi może czasem dochodzić do niepełnego trawienia i wchłaniania węglowodanów. Znana jest cała grupa  produktów „gazotwórczych”, jak np. kapusta, fasola, groch, które mogą incydentalnie wywoływać wzdęcia. Problem zaczyna się wtedy, gdy wzdęcia i gazy występują coraz częściej bez względu na menu, bo jeśli nawet nie zagrażają zdrowiu, to powodują duży dyskomfort.