Większość rodziców zna doskonale to słowo: kolka. To najczęstsza dolegliwość dzieci poniżej 3 miesiąca życia. Cierpi na nią aż do 40 proc. niemowląt. Doświadczeni mama i tata na pewno rozpoznają charakterystyczne symptomy napadu kolki. Dziecko płacze, pręży się, jego brzuszek jest bolesny i wzdęty. Maluszek nie chce jeść, a często nawet pić. Niemowlę przykurcza i prostuje nóżki. Atak kolki może trwać do kilku godzin. Na kolki częściej cierpią wcześniaki oraz niemowlęta z niską masą przy urodzeniu.

Gdy brzuszek boli...

Przyczyn kolek może być wiele. Jeżeli podczas ssania pokarmu dziecko połyka duże ilości powietrza, może to prowadzić do nagromadzenia gazów w jego jelitach i stać się przyczyną kolki. Inne przyczyny tej dolegliwości to: niedojrzałość flory fizjologicznej dziecka, przekarmianie go, nietolerancja laktozy i alergia na białko mleka krowiego albo spożywanie zbyt dużych ilości węglowodanów przez matkę karmiącą. Dziecko może reagować kolką na sytuacje stresogenne w swoim otoczeniu: napięcie, zdenerwowanie, gniew, krzyk.

Rodzicom niemowląt cierpiących na kolki zaleca się trzymanie dzieci w pozycji pionowej po posiłku, tak aby dać maleństwu szansę na „odbicie” połkniętego powietrza. Można masować delikatnie brzuszek dziecka lub ogrzać termoforem (należy uważać, by nie był on nadmiernie nagrzany). Dobrze jest podawać maluchom napar z kopru. Ma on właściwości wiatropędne i rozkurczające mięśnie przewodu pokarmowego.

Przykre uczucie pełności

U dorosłych kolka zamienia się we wzdęcia: przykre uczucie pełności i rozpierania w jamie brzusznej. W talii przybywa wtedy kilka centymetrów, natychmiast trzeba rozpiąć guzik w pasie, bo ubranie staje się zbyt ciasne. Wzdęcia obok bólów brzucha i zaparć należą do najczęstszych dolegliwości jamy brzusznej. Czasem towarzyszą im skurcze jelit lub bolesne kolki. Często kłopotliwym objawem tej przykrej dolegliwości są tzw. wiatry. Jaka jest przyczyna wzdęć? Żeby się tego dowiedzieć, trzeba prześledzić drogę, jaką musi przebyć pokarm, żeby dostać się do żołądka.

Trawienie pokarmu rozpoczyna się już w jamie ustnej: jedzenie zostaje tutaj rozdrobnione, wymieszane ze śliną. W dalszych odcinkach przewodu pokarmowego transportowane pożywienie poddawane jest skomplikowanym reakcjom – najpierw w żołądku, później w dwunastnicy, dalej w jelitach. Aby trawienie przebiegało sprawnie, konieczne jest idealne współdziałanie całego układu. Skład soków trawiennych powinien być właściwy, czyli mają się tam znajdować enzymy niezbędne do trawienia pokarmów. Brak dostatecznej ilości laktazy, enzymu trawiącego laktozę, w jelicie powoduje, że laktoza ulega fermentacji, co wiąże się ze wzrostem ciśnienia gazów w pewnych odcinkach jelita.

Duże znaczenie ma też odpowiedni transport pokarmu, bo jeżeli treść pokarmowa przesuwa się zbyt szybko, pokarm nie jest dokładnie trawiony. I na odwrót: zbyt wolne tempo pasażu powoduje jego zaleganie i fermentację w jelitach – w wyniku tego procesu wytwarzane są w jelicie rozdymające gazy (wzdęcia, zaparcia).