Pacjenci aptek, którzy pytają o szampon przeciwłupieżowy, zwykle próbowali już pozbyć się tego schorzenia za pomocą kosmetyków dostępnych w drogeriach i supermarketach. Ci, którym się to nie udało, szukają pomocy u farmaceuty, który poleci im specyfik o silniejszym działaniu. W takim przypadku warto najpierw sprawdzić, czym spowodowany jest świąd i łuszczenie się skóry u pacjenta.

Łupież czy nadwrażliwość?

W obu schorzeniach objawy są podobne. Skóra głowy jest zaczerwieniona, napięta, naskórek łuszczy się. Chorobie towarzyszy przykry świąd skóry. W przypadku łupieżu najczęściej dodatkowo występuje łojotok; przy nadwrażliwości skóry zdarza się to rzadziej. Trudno w krótkiej rozmowie zdiagnozować, czy przyczyną schorzenia jest grzyb drożdżopodobny Pityrosporum ovale, powodujący łupież, czy nadwrażliwość skóry głowy. Można jednak z dużym prawdopodobieństwem przyjąć, że skoro wcześniejsze stosowanie preparatów zwalczających nadmierne rozmnożenie drobnoustrojów powodujących łupież nie przyniosło spodziewanego rezultatu, bezpieczniej jest zastosować kosmetyki przeznaczone dla skór wrażliwych. Praprzyczyną obu schorzeń jest bowiem zaburzenie pracy komórek skóry.

Zdrowa, prawidłowo funkcjonująca skóra jest siedliskiem wielu pożytecznych drobnoustrojów, w tym także Pityrosporum ovale. Kłopoty zaczynają się wtedy, gdy rozmnożą się one nadmiernie na skutek podrażnienia skóry przez czynniki zewnętrzne (nieprawidłowo dobrane kosmetyki, stosowanie preparatów silnie działających na włosy, np. farby lub płyny do prostowania włosów, zbyt wysoka temperatura przy modelowaniu fryzury) lub wewnętrzne (uwarunkowane genetycznie, dieta z niedoborem witamin, związków mineralnych i aminokwasów, zaburzenia hormonalne, długotrwałe zmęczenie i stres oraz osłabienie odporności).

Wielu dermatologów twierdzi, że największym winowajcą  niekontrolowanego rozmnażania się szkodliwego drobnoustroju Pityrosporum ovale jest zanieczyszczone środowisko. I rzeczywiście, na łupież zapada aż sześciokrotnie więcej mieszkańców dużych miast niż ludzi żyjących na wsi. Spaliny samochodowe i zanieczyszczenia przemysłowe obecne w powietrzu dużych miast, osadzając się na włosach, powodują niewielki, ale długotrwały stan zapalny skóry.

Co polecić?

Wymienione czynniki zewnętrzne i wewnętrzne nie zawsze powodują łupież. Znacznie częściej flora bakteryjna zostaje pod kontrolą, natomiast skóra głowy jest silnie podrażniona. Nieleczone podrażnienie wywołuje wzmożenie reakcji nerwowo-naczyniowej, która jest przyczyną zaburzeń funkcjonalnych skóry. Bardzo szybko następują uszkodzenia warstwy naskórka, co prowadzi później do zmian w warstwie rogowej, a w konsekwencji do reakcji zapalnych.  Tzw. mediatory stanu zapalnego pobudzają zakończenia czuciowe, które powodują silny świąd skóry.