Ukłucia zwierząt lądowych

Skorpiony – ukłucia występujących w Europie i Ameryce Północnej skorpionów mogą powodować ból i reakcje alergiczne, jednak nie są one szczególnie niebezpieczne dla zdrowia i życia człowieka. Na miejsce ukłucia można przykładać lód w celu zmniejszenia objawów reakcji zapalnej. Ukłucia żyjących w strefach klimatu gorącego skorpionów mogą z kolei wywołać dreszcze, kurcze, drgawki, gorączkę, porażenia układu oddechowego i w konsekwencji śmierć. Miejsce ukłucia przez skorpiona należy unieruchomić i bezzwłocznie udać się do najbliższego ośrodka zdrowia, gdzie zastosowane zostanie odpowiednie leczenie.

Osy i pszczoły – użądlenia tych owadów powodują ostry, piekący ból, obrzęk i zaczerwienienie. U osób uczulonych na jad osy lub pszczoły możliwe jest wystąpienie tzw. wstrząsu anafilaktycznego, charakteryzującego się zaburzeniami oddychania, przyspieszeniem bicia serca, obrzękiem gardła i warg, zawrotami głowy, nudnościami i wymiotami. W takim wypadku należy bezzwłocznie udać się do lekarza, gdyż pojawiający się obrzęk, zwłaszcza w okolicy gardła lub ust, grozi uduszeniem. W razie użądlenia przez pszczołę należy usunąć paznokciem, tępą częścią noża lub wysterylizowaną igłą żądło, gdyż jego pozostawienie grozi zgrubieniem skóry oraz rozerwaniem przytwierdzonego do żądła zbiorniczka z jadem.

Na miejsce użądlenia warto przyłożyć lód, zimny okład, plaster cebuli lub świeżo przekrojonego ziemniaka. W przypadku użądlenia przez osę można zastosować roztwór o słabym kwaśnym odczynie (np. sok cytrynowy lub ocet), a w razie ukłucia przez pszczołę – sodę oczyszczoną o odczynie lekko zasadowym. W obu typach użądleń miejsce ukłucia zaleca się posmarować lekiem przeciwhistaminowym w postaci kremu.

Kleszcze – kleszcze mogą przenosić bakterie i wirusy, powodujące poważne choroby zakaźne, takie jak kleszczowe zapalenie mózgu, boreliozę, tularemię czy ehrlichiozę. Wkłutego w ciało kleszcza należy bezzwłocznie usunąć. W tym celu najpierw najlepiej przyłożyć na kleszcza na 15 minut kłębek waty nasączonej alkoholem lub eterem. Kleszcza nie wolno natłuszczać, kremować, przypalać i zgniatać, gdyż może on wstrzyknąć dodatkową porcję drobnoustrojów. Następnie tuż przy skórze należy uchwycić go pęsetą i zdecydowanym ruchem wyciągnąć, a miejsce po ukąszeniu zdezynfekować. Jeżeli główka kleszcza pozostała w skórze, należy niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza.

Komary, meszki i gzy – choć ukłucia tych owadów są bardzo dokuczliwe, zazwyczaj nie powodują poważnych następstw. Jednakże czasami może dojść do obrzęku płuc, wstrząsu anafilaktycznego, a na skutek ukłuć niektórych tropikalnych komarów – malarii, żółtej febry, filariozy oraz wirusowego zapalenia mózgu. Miejsca ukłuć warto smarować preparatami zmniejszającymi swędzenie i obrzęk.

Ukłucia i oparzenia zwierząt morskich

Meduzy – w czułkach meduz znajduje się substancja powodująca po kontakcie ze skórą jej podrażnienie, bolesność, zaczerwienienie, a także występowanie na jej powierzchni wysypki. U niektórych ludzi może także dochodzić do zawrotów i bólów głowy, wymiotów, zaburzeń krążenia i oddychania. Miejsce uszkodzenia skóry zaleca się przemywać ciepłą wodą z solą lub mydłem oraz smarować środkami łagodzącymi. Stosowanie chłodnych okładów jest w tym przypadku nieskuteczne, gdyż nie rozkładają one jadu meduz.

Jeżowce – ukłucia tych bezkręgowców są bardzo bolesne, a powstające rany ciężko się goją i łatwo ulegają zakażeniom. Ponadto, igły jeżowca ciężko się usuwa, gdyż są bardzo kruche. W razie takiego ukłucia igły lepiej pozostawić w skórze i zwrócić się do lekarza.