Wspaniałe walory klimatyczne i krajoznawcze Ustronia doceniano już przed stuleciami. Pierwsi letnicy i kuracjusze zaczęli się tu pojawiać w XVIII wieku, oddychając krystalicznie czystym powietrzem, nasyconym olejkami i wonią z lasów bukowych i świerkowych. Wówczas we wsi zbudowano pierwszą łaźnię i zajazd dla gości. Wykorzystując obserwacje hutników, zaczęto stosować ciepłe kąpiele z dodatkiem... gorącego żużlu, otrzymywanego z pobliskiej huty żelaza. Żużel zawierał liczne związki mineralne, dzięki którym w wodzie wydzielała się siarka, pomagająca w leczeniu reumatyzmu i innych stawowo-mięśniowych przypadłości. Modne były też wówczas kuracje z wykorzystaniem żętycy, czyli owczej serwatki, traktowanej jako panaceum na dolegliwości układu pokarmowego. W kuracjach korzystano także z dobrodziejstw koziego mleka.

Jeszcze w cieniu Krynicy

W II połowie XIX wieku odkryto w Ustroniu źródła wody żelazistej i pokłady borowiny, a w 1882 r. Rząd Krajowy w Opawie nadał mu status austriackiego uzdrowiska, co zaczęło przyciągać letników i kuracjuszy. Do jeszcze większej renomy i sławy miejscowości przyczyniło się oddanie do użytku w 1901 r. nowoczesnego Zakładu Kąpieli Borowinowych, przyciągającego świetnym wyposażeniem i szeroką gamą zabiegów.

Powojenny rozkwit

W latach 50., wraz z odkryciem bogatych złóż solanek jodobromowych o wysokiej mineralizacji nastąpił ponowny wzrost zainteresowania Ustroniem. W 1967 r. został wpisany do rejestru polskich uzdrowisk, a w latach 70. ub. wieku nastąpił niezwykle dynamiczny rozwój kurortu. W dolinie Jaszowiec wyrósł kompleks nowoczesnych ośrodków wypoczynkowych, a w dzielnicy Zawodzie powstało nowe uzdrowisko z licznymi obiektami wczasowo-leczniczymi i sanatoryjnymi w charakterystycznym kształcie piramid. Zbudowano też szpital reumatologiczny i olbrzymi, prawdopodobnie największy w Europie, zakład przyrodoleczniczy. Niezwykły kształt architektoniczno-planistyczny strefy zdrojowej czyni zeń kompleks jedyny i niepowtarzalny, zachwycający harmonijnym wkomponowaniem w górski krajobraz.

Nowoczesne sanatoria i szpitale

Głównym gestorem bazy leczniczej jest Przedsiębiorstwo Uzdrowiskowe Ustroń SA, dysponujące sanatoriami „Równica”, „Kos”, „Narcyz”, wspomnianym zakładem przyrodoleczniczym, nowo otwartym Ustrońskim Centrum Rehabilitacji Onkologicznej i Limfologii „Rosomak” oraz przychodnią uzdrowiskową. Funkcjonuje tu wiele sanatoriów samodzielnych,  np. „Róża”, „Malwa”, „Elektron”, „Muflon” czy „Złocień”. We wszystkich znajdują się pokoje 1-, 2- i wieloosobowe, a także apartamenty. Te nowoczesne placówki są w pełni przystosowane do potrzeb gości niepełnosprawnych.

Rangę leczniczą Ustronia tworzą też renomowane placówki medyczne – Polsko-Amerykańskie Kliniki Serca (I Oddział Kardiologiczno-Angiologiczny American Heart of Poland Sp. z o.o.), Śląski Szpital Reumatologiczny i Śląskie Centrum Rehabilitacji.