Popularnie zwane „cytologią” polega na mikroskopowym badaniu odpowiednio zabarwionego materiału komórkowego pobieranego, jako wymaz z szyjki macicy.

– Badanie cytologiczne jest w zasadzie bezbolesne i można je wykonać w prostych nawet warunkach  – wyjaśnia dr n. med. Grzegorz Panek, ginekolog i położnik z Centrum Onkologii w Warszawie. – Pobrany wymaz jest utrwalany, a następnie poddawany procesowi barwienia. Po wysuszeniu nadaje się do obejrzenia pod mikroskopem. Dla prawidłowej oceny cytologicznej niezbędnym elementem jest uzyskanie preparatu odpowiednio wysokiej jakości, a więc prawidłowo pobranego, utrwalonego i zabarwionego.

Najwyższą jakość preparatów uzyskuje się jednakże w dużych, zautomatyzowanych laboratoriach, z wewnętrznymi systemami kontroli jakości. Trzeba też głośno powiedzieć, że medycynie nie są obce przypadki, kiedy u pacjentki stwierdza się raka szyjki macicy, pomimo iż na wizytę przyszła z dobrymi wynikami uprzednio wykonanych badań. Mówię tu raczej o sytuacjach wyjątkowych i nie podważam w żaden sposób wiarygodności i konieczności przeprowadzania badań cytologicznych, wskazuję jednak na pewne ograniczenia tej metody. Stąd tak ważne jest zapewnienie odpowiedniej jakości badania.

Lekarze twierdzą, że trudno autorytatywnie powiedzieć, jak często pacjentki w określonym wieku powinny poddawać się badaniom cytologicznym. Jednak większość towarzystw ginekologicznych na świecie, także i u nas, zaleca, aby przeprowadzać je raz do roku.

Cytologię wykonuje tylko 30 proc. z nas, a jedna trzecia nie zrobiła jej nigdy. Tymczasem  badanie cytologiczne jest bezpłatne. NFZ refunduje je grupie szczególnie zagrożonej – kobietom pomiędzy 29 a 59 rokiem życia. By mieć pewność, że jesteś zdrowa, warto wybrać się do ginekologa. To tylko kilkanaście minut raz do roku.

Najczęściej stosowany system oceny badania cytologicznego:

I grupa –  wynik idealny
II grupa –  wynik dobry
III grupa – istnieją komórki nieprawidłowe
IV grupa – należy wykonać biopsję, aby ocenić zaawansowanie choroby
V grupa – zmiany złośliwe