Typowym objawem depresji jest smutek, rozpacz, apatia oraz zobojętnienie. Bardzo często towarzyszą jej: niepokój, unikanie kontaktów z ludźmi, obniżone poczucie własnej wartości oraz myśli samobójcze. Chory może także mieć problemy ze snem, pamięcią i koncentracją lub dolegliwości fizyczne (bóle głowy, pleców, podbrzusza, zaparcia, wymioty). Depresja może być wywołana wstrząsającym, bolesnym przeżyciem, np. na skutek śmierci bliskiej osoby (mówimy wówczas o depresji egzogennej – zewnętrznej) lub też pojawić się bez uzasadnionych przyczyn, gdyż uwarunkowana jest biologicznie (depresja endogenna – wewnętrzna). Najprawdopodobniej depresja pojawia się na skutek zmniejszenia ilości oraz aktywności amin biogennych w mózgu (serotoniny, noradrenaliny, dopaminy), co zaburza odpowiednie przewodzenie impulsów między neuronami.

W większości przypadków lekarz, oprócz psychoterapii, zaleca choremu przyjmowanie środków poprawiających nastrój. W czasie leczenia farmakologicznego należy bezwzględnie stosować się do zaleceń lekarza, gdyż każda zmiana dawki czy pory zażywania leku może osłabić działanie tego środka. Chorzy bardzo często zarzucają leczenie, gdyż leki antydepresyjne ujawniają swoje działanie dopiero po około dwóch tygodniach. Zaprzestanie stosowania tych środków może skutkować nawrotem choroby depresyjnej (co zdarza się w 85 proc.), ponadto wystąpić mogą objawy odstawne, takie jak: bóle i zawroty głowy, nudności, zaburzenia koncentracji i widzenia, bezsenność. Niestety, leki te nie działają efektywnie na każdego pacjenta, co wynika z uwarunkowań biologicznych organizmu chorego (wchłanianie, tempo metabolizmu, aktywność receptorowa, wydalanie).

O skuteczności danego leku można mówić po około miesiącu jego przyjmowania. Po uzyskaniu poprawy stanu zdrowia chorego kurację środkami farmakologicznymi należy prowadzić jeszcze kilka miesięcy, stopniowo zmniejszając dawkę leku. Należy podkreślić, iż nowoczesne leki przeciwdepresyjne nie powodują uzależnienia oraz nie zmieniają osobowości pacjenta.

Do preparatów antydepresyjnych należy zaliczyć:

Inhibitory MAO – blokują działanie monoaminooksydazy A (MAO-A). Enzym ten odpowiedzialny jest za rozkład neuroprzekaźników na skutek eliminacji grup aminowych z cząsteczek dopaminy, serotoniny oraz noradrenaliny w tkankach nerwowych. Inhibitory MAO zwiększają tym samym stężenie amin biogennych w mózgu, co polepsza stan zdrowia chorego. Do leków tych zalicza się: iproniazyd, fenelzynę, izokarboksazyd, klorgilinę, selegilinę, toloksaton, amiflaminę oraz moklobemid. W niewielkich ilościach inhibitory MAO znajdują się w roślinach w postaci alkaloidów – występują m.in. w rucie stepowej, miłorzębie dwuklapowym (Ginkgo biloba), czarnych porzeczkach, męczennicy (passiflorze) czy dziurawcu. Inhibitory MAO były pierwszymi lekami używanymi w leczeniu depresji, ich działanie antydepresyjne odkryto w latach 50. Obecnie ogranicza się jednak ich stosowanie ze względu na liczne niepożądane skutki wywołane przyjmowaniem tych środków. Należą do nich: zaburzenia snu, lęki, stany pobudzenia, mdłości, biegunki, arytmie.

U pacjentów przyjmujących inhibitory MAO zaobserwowano również stany nadciśnieniowe, nasilające się szczególnie po spożyciu pokarmów bogatych w tyraminę (żółty ser, czekolada, śledzie, czerwone mięso i wino). Podawanie tych leków wraz z inhibitorami ponownego wychwytu serotoniny prowadzi z kolei do zespołu serotoninowego, czyli nadmiaru serotoniny w mózgu, a objawiającego się m.in. niepokojem, oszołomieniem, halucynacjami oraz skurczami mięśni. Ponadto w czasie zażywania leków przeciwdepresyjnych należy odstawić alkohol, leki nasenne czy neuroleptyki, gdyż większość środków antydepresyjnych wchodzi w niespecyficzne interakcje z tymi substancjami.