Konieczne jest też regularne badanie dna oka, które pozwala wykryć patologiczne zmiany w plamce. Osoby, po 50. roku życia powinny je wykonywać przynajmniej raz w roku. Wiek, jest bowiem jednym z czynników ryzyka AMD. Do innych zalicza się, płeć - kobiety chorują częściej, rasę białą, jasny kolor oczu (bo są one bardziej narażone na szkodliwy wpływ UV), nadmierną ekspozycję na UV, palenie papierosów, otyłość, nadciśnienie tętnicze, dietę ubogą w tzw. przeciwutleniacze, jak luteina i zeaksantyna, niektóre witaminy - wyliczał okulista Robert Matusik z Mazowieckiego Szpitala Wojewódzkiego w Siedlcach.

U 80 proc. pacjentów, którzy cierpią na tzw. suchą postać AMD choroba rozwija się stopniowo i po wielu latach prowadzi do praktycznej ślepoty - bo choć pacjenci zachowują resztki wzroku to nie są samodzielni. Ta odmiana AMD zwiększa jednak ryzyko pojawienia się groźnej postaci choroby, tzw. wysiękowej. Występuje ona u ok. 20 proc. chorych na AMD i może prowadzić do utraty wzroku już po kilku miesiącach. "W mojej praktyce spotkałem pacjentów, którzy już po dwóch miesiącach tracili zdolność widzenia" - podkreślił prof. Stankiewicz.

W przypadku tej ciężkiej odmiany choroby można jednak zastosować leczenie, które nie tylko powstrzymuje jej rozwój, ale u części pacjentów poprawia widzenie. Jest to przeciwciało o nazwie ranibizumab, które wstrzykuje się do ciała szklistego od 6 do 8 razy w roku. Terapia daje efekty tylko wówczas, gdy AMD zostanie zdiagnozowana odpowiednio wcześnie.

Na postać suchą, która postępuje znacznie wolniej, nie ma skutecznego leku. Jednak wczesne jej wykrycie pozwala tak zmodyfikować styl życia, by spowolnić postępy choroby. Chodzi m.in. o rzucenie palenia oraz wzbogacenie diety w przeciwutleniacze, z których najważniejszymi są luteina i zeaksantyna. Te naturalne barwniki plamki chronią ją przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. U pacjentów z AMD stężenie luteiny i zeaksantyny w plamce i we krwi jest obniżone, powiedział Matusik.

Występują one np. w takich warzywach, jak brokuły, zielony groszek, kapusta włoska, jarmuż, szpinak, dynia, cukinia, papryka, pomidory, zielone oliwki, a także w żółtkach jaj. "Gdy nie mamy dostępu do różnorodnej diety można zastosować preparaty, które zawierają obydwa te związki" - zaznaczył okulista. Ważne jest, by obydwa związki dostarczać równomiernie, ponieważ to warunkuje ich odpowiednie proporcje w plamce.

Ważne jest też spożywanie kwasów tłuszczowych omega-3, w które obfitują tłuste ryby morskie, jak makrela, śledź, dorsz, łosoś. Związki te wchodzą w skład błon komórkowych światłoczułych komórek plamki.