Uczulenie na słońce to nazwa potoczna, lekarze nazywają je fotodermatozą idiopatyczną. Zdaniem specjalistów cierpi na nią około 2,5 mln Polaków. O uczuleniu może świadczyć zaczerwienienie, wysypka, pęcherzyki, guzki, opuchlizna, złuszczenie naskórka lub przebarwienie skóry. Często objawom tym towarzyszy silne swędzenie, a niekiedy również ból głowy, uczucie rozbicia lub biegunka. Alergią na słońce mogą zareagować także oczy. Większość reakcji uczuleniowych pojawia się zwykle w ciągu 24-48 godzin od ekspozycji na słońce.

Uczulenie na słońce jest spowodowane nadwrażliwością skóry na promienie ultrafioletowe (UV) światła słonecznego. Nadwrażliwość ta może się zwiększyć w obecności różnych związków chemicznych, znajdujących się np. w perfumach, dezodorantach lub innych kosmetykach. Także przyjmowanie niektórych leków zwiększa niekiedy wrażliwość skóry na światło słoneczne.

Słoneczna wysypka

Po zimie jesteśmy tak bardzo spragnieni promieni słonecznych, że przy każdej nadarzającej się okazji próbujemy z nich korzystać. Na ich działanie wystawiamy łydki, uda, dekolty i ramiona. Bywa, że dosłownie w kilka minut na eksponowanych częściach ciała pojawiają się czerwone, swędzące bąbelki. To typowy przykład pokrzywki świetlnej. Pojawia się ona zazwyczaj przy pierwszych naszych kontaktach ze słońcem. Dzieje się tak dlatego, że po zimie organizm nie zdążył jeszcze wytworzyć odpowiedniej ilości barwnika – melaniny, który chroni skórę przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych.

Czynnikami, które potęgują taką reakcję, jest spadek odporności skóry na działanie promieni słonecznych spowodowany wiekiem i liczbą godzin spędzonych w ciągu całego życia na słońcu. Uwaga! Osoby o jasnej karnacji mają „wyczerpaną” odporność na słońce i dostają reakcji uczuleniowych już w wieku 20-25 lat. Inną przyczyną jest coraz większe zanieczyszczenie środowiska i dziura ozonowa.

Co robić? Pokrzywka utrzymuje się najwyżej przez kilka dni, dolegliwość tę łagodzą okłady z kwasu bornego. Przed kolejnym wyjściem na słońce trzeba użyć kremu z filtrami ochronnymi. Aby nie dopuścić do takiej reakcji, dobrze jest wczesną wiosną zacząć przyzwyczajać skórę do promieniowania (np. 5 minut przebywać na słońcu).

Tajemnicze przebarwienia

W słoneczne dni powinniśmy unikać rozpylania perfum na szyję czy dekolt, gdyż w reakcji z promieniowaniem ultrafioletowym w tych miejscach mogą pojawić się ciemne plamy. Przyczyna? Perfumy należą do substancji chemicznych uwrażliwiających skórę na słońce. Pod wpływem silnych promieni UV dochodzi do reakcji między ich składnikami a komórkami produkującymi melaninę – melanocytami.

Słońca należy unikać także podczas zażywania preparatów zawierających dziurawiec, hormony, sulfonamidy, tetracykliny, leki przeciwpadaczkowe. Brzydkie przebarwienia powstają także podczas stosowania na słońcu kosmetyków z kwasami owocowymi (AHA), silnych dezodorantów, mleczka zapachowego z dodatkiem olejku bergamatowego, piżma i kurkumy. Zmiany skórne mogą też spowodować dziegcie zawarte w maściach. Gdy musimy już używać tych specyfików, trzeba bardzo skutecznie chronić się przed słońcem, taką ochronę dają kremy z silnym faktorem ochronnym lub parasolka przeciwsłoneczna.