Pani magister, czym jest alergia?

Alergia – inaczej uczulenie – to nadmierna reakcja organizmu na różne substancje pochodzące z otoczenia. Alergia nie jest jednorodną chorobą, lecz grupą chorób o różnej lokalizacji (drogi oddechowe, przewód pokarmowy, skóra), różnych objawach, a nierzadko również o różnych przyczynach. To, co je łączy, to ten sam mechanizm ich powstawania, czyli zaburzenia w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Ocenia się, że alergia jest schorzeniem obejmującym około 30 proc. populacji i, co gorsza, liczba chorych podwaja się co 10 lat.

Dlaczego nazywa się ją chorobą cywilizacyjną?

Ponieważ alergia to cena, jaką płacimy za rozwój cywilizacyjny. Jej rozwojowi sprzyjają czynniki środowiska. Choroby cywilizacyjne to schorzenia związane z ujemnymi skutkami wysoko rozwiniętej cywilizacji. A zatem z sytuacjami stresowymi na jakie jesteśmy coraz częściej narażeni, napięciem nerwowym, małą aktywnością fizyczną, skażeniem środowiska czy nieracjonalnym odżywianiu. Do chorób cywilizacyjnych zaliczamy m.in. nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową, zaburzenia psychiczne i choroby alergiczne.

Czyli choroby alergiczne występują częściej w krajach wysoko rozwiniętych?

Zgadza się. Wpływ na rozwój alergii ma również standard życia – im wyższy, tym większe ryzyko choroby. Dlatego największy przyrost alergików obserwuje się w Europie i USA, zaś znacznie mniejszy w Azji czy Afryce. W Polsce chorobami alergicznymi dotkniętych jest ok. 15mln osób w różnym wieku i liczba ta ciągle wzrasta.

Czy alergia jest dziedziczna?

Niestety tak. Jeżeli jedno z rodziców cierpi na alergię, to ryzyko ,że ich dziecko również zachoruje wzrasta do 50 procent.

Pyłki mogą wywoływać wyjątkowo dokuczliwe w objawach, sezonowe zapalenie spojówek.

Ochronę naszym oczom zapewniają: odpowiednia budowa, aparat ochronny, odruch mrugania oraz łzy. Jednak bardzo dużo komórek biorących udział w reakcji alergicznej umiejscowionych jest właśnie spojówce i na powiekach, dlatego alergiczne zapalenie dotyczy głównie spojówek. Osoba uczulona na pyłki traw, chwastów kwiatów, lub drzew będzie doświadczać przykrych dolegliwości w okresie ich pylenia. Sezonowe zapalenie spojówek występuje samodzielnie lub z inną alergią, a objawy są bardzo dokuczliwe. Łzawienie, świąd oczu, obrzęk spojówek, uczucie tzw „ piasku pod powiekami” to podstawowe objawy tego stanu. Pocieranie oczu daje natychmiastową, lecz krótkotrwałą ulgę, gdyż świąd powraca ze zdwojoną siłą. W rezultacie dochodzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych spojówek, oczy stają się czerwone i podrażnione.

Innym przykrym skutkiem pylenia roślin może być katar sienny.

Częstość występowania alergicznego nieżytu nosa wzrosła dramatycznie od lat 70. XXw. Alergenem w przypadku kataru siennego są pyłki kwiatowe. Sezon pylenia zaczyna się wczesną wiosną (winne są pyłki drzew), trwa przez lato (a szczytowy okres pylenia traw przypada na czerwiec i lipiec) i kończy się dopiero jesienią (wówczas uczulają zarodniki grzybów). Katar sienny imituje w dużym stopniu objawy kataru i przeziębienia. Jest kilka różnic, dzięki którym można jednak odróżnić te choroby. Katar sienny charakteryzuje się swędzeniem nosa, częstymi i intensywnymi napadami kichania, które trudno powstrzymać. Z nosa przez wiele dni wydziela się wodnisty śluz, zaś w przebiegu zapalenia wirusowego wydzielina po 2-3 dniach staje się gęsta i zmienia kolor. Zwykle katarowi siennemu towarzyszy alergiczne zapalenie spojówek. Objawy występują z przerwami (podczas ekspozycji na pyłki) i na ogół zaostrzają się rano i wieczorem, kiedy pylenie roślin jest najsilniejsze.